Omar Chajjam

Rubajjaty

w przekładach Andrzeja Gawrońskiego, Andrzeja Sarwy i Antoniego Lange

Armoryka
Sandomierz

Projekt okładki: Juliusz Susak 

Na okładce: Elżbieta Sarwa, Róże (2014),

_ 

Copyright © 2015 by Wydawnictwo „Armoryka”

Wydawnictwo ARMORYKA

ul. Krucza 16

27-600 Sandomierz

tel +48 15 833 21 41

e-mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl 

http://www.armoryka.pl/ 

ISBN 978-83-8064-122-8

Rubajjaty w przekładzie Andrzeja Gawrońskiego

A którzy tu przed nami przyszli i szaleli 

Oszołomieni pięknem i winem weseli, 

Spełnili swoją czarę i milczeniem zdjęci 

Pokładli się w pyle ziemnym na wiecznej pościeli. 

Ból mój rwie się na zewnątrz i głośno skowyta,

Pijane me szaleństwo już miary nie pyta, 

Włos zbielał – Wina, chłopcze! Bo od twego wina 

Siwym skroniom na przekór w sercu wiosna świta. 

Rubajjaty  w przekładzie Andrzeja Sarwy

Skryte przed nami głębie przyszłego żywota,

Boć nikt jeszcze nie skruszył muszli perłopława

Tak naprawdę nikt nie wie, jaka ich istota,

Choć każdy o nich prawi, co mu się tam zdawa.

Rubajjaty w przekładzie Antoniego Lange

Chajjam, czemu zawodzisz i jęczysz żałośnie, 

Przeto, że grzechy małe popełniasz i wielkie? 

Kto nie grzeszył, nie pozna nigdy łaski Boga, 

Bowiem grzechy nam tylko przebaczyć On może.

Litość miej nad mym sercem skalanym, o Boże, 

Litość miej nad tą piersią pełną trosk i bólu: 

Przebacz nogom, co same spieszą do winiarni, 

Przebacz ręce, że chwyta kielich pełny trunku.

Jak jestem – Wola twoja stworzyła mię wolnym – 

Niemal sto lat – o Panie – stoisz przy mnie ciągle 

Po stu latach jednakże chciałbym się dowiedzieć, 

Co w istocie mocniejsze: czyli grzech, czy łaska. 

Nim jeszcze nowy księżyc zabłysnął na niebie, 

Znalazłem się w ostatnią dobę Ramazanu 

Sam jeden – w magazynie starego garncarza, 

Gdzie na ścianach wisiały rozmaite garnki. 

I rzecz niewiarogodna – u glinianych garnków, 

Jedne milczą, zaś inne gadają wyraźnie, 

Nareszcie jeden garnek krzyknął niecierpliwie: 

„Czym jest garncarz? czym garnek? kto na to odpowie? 

Jeden mówi: „Zaiste – nie na próżno Stwórca 

Z gliny ciemnej mą istność wydobył na światło, 

Chociażby nawet formę i byt mi nadawszy, 

Miał mię znów kiedyś rozbić na proch i czerepy.” 

Nota o autorze

Omar Chajjam czyli Ghíját al-din Abú l’Fath Umar Ibn Ibrahim al-nisaburi al Chajjám (1048-1131), perski matematyk, filozof, astronom, lekarz i poeta. Pisał także traktaty o mechanice, geografii i muzyce. Urodził się i zmarł w Neyshapur w Persji.

Noty o tłumaczach

Andrzej Gawroński (1885-1927) był synem Franciszka Rawity-Gawrońskiego (historyka, pisarza, publicysty) oraz Antoniny z Miłkowskich (nauczycielki, tłumaczki), a wnukiem Teodora Tomasza Jeża (Zygmunta Miłkowskiego). Był indologiem i językoznawcą, profesorem Uniwersytetów Jagiellońskiego i Lwowskiego, a także autorem licznych dzieł naukowych i literackich w tym również znakomitego przekładu Rubajatów Omara Chajjama. 

Andrzej Sarwa ur. 12 kwietnia 1953 r. w Sandomierzu – pisarz, poeta, tłumacz i dziennikarz. Debiutował 12 kwietnia 1975 trzema wierszami na antenie II programu Polskiego Radia w Warszawie; debiut drukowany – wiersz „Mój synek” w almanachu Pierwszy komunikat (Sandomierz 1976). Jest laureatem I Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. ks. Jerzego Popiełuszki, Bydgoszcz 1992 – wyróżnienie w dziedzinie prozy. W 1990 został członkiem Stowarzyszenia Autorów Polskich, w 1992 – Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, zaś od 1997 jest członkiem Związku Literatów Polskich. Jest członkiem kapituły Literackiej Nagrody Polskiej Literatury Grozy im. Stefana Grabińskiego. W 2015 r. został przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uhonorowany odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej. Posiada bardzo bogaty dorobek twórczy, obejmujący wiele dziedzin. Jest autorem ponad 100 samodzielnych książek. Był mężem Elżbiety Sarwy (1949-2014) założycielki i wieloletniej dyrektor i redaktor naczelnej Wydawnictwa Armoryka.

Antoni Lange (1861-1929) był synem Henryka Lange oraz Zofii z Eisenbaumów. Była to rodzina żydowska o tradycjach patriotycznych (ojciec brał czynny udział w powstaniu listopadowym) zafascynowana polską tradycją i kulturą. W okresie studiów na Uniwersytecie Warszawskim Antoni Lange przeszedł z judaizmu na katolicyzm.  Był poetą, powieściopisarzem, dramatopisarzem i tłumaczem.