PORADNIK KLIENTA USŁUG FINANSOWYCH

Justyna Wykowska

III FILAR DLA POCZĄTKUJĄCYCH.
PORADNIK PRZYSZŁEGO EMERYTA

Warszawa 2014 – wydanie papierowe

Warszawa 2015 – wydanie elektroniczne

Publikacja została wydana nakładem Komisji Nadzoru Finansowego

© Komisja Nadzoru Finansowego
Pl. Powstańców Warszawy 1
00-030 Warszawa
www.knf.gov.pl

Warszawa 2014
Wydanie I

ISBN ePub: 978-83-63380-96-0
ISBN Mobi: 978-83-63380-02-1

Skład wersji elektronicznych
INPINGO SA

Stan prawny na dzień: 30.09.2014 r

Niniejsza publikacja wydana została w celach edukacyjnych w ramach projektu CEDUR. Informacje w niej zawarte mają wyłącznie charakter ogólny i nie stanowią porady inwestycyjnej.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie decyzje inwestycyjne, podjęte przez czytelnika na podstawie zawartych w niniejszej publikacji informacji.

WSTĘP

ZUS czy OFE, OFE czy ZUS? Jeszcze brzmią w naszych uszach pytania, które niedawno zadawały sobie miliony Polaków. Podejmowaliśmy decyzje, które miały przesądzać o wysokości naszych przyszłych emerytur. Ale czy na pewno? Eksperci zajmujący się problematyką emerytalną są zgodni – niezależnie od dokonanego przez nas wyboru, wysokość przyszłego świadczenia może nie spełniać naszych oczekiwań. Tym samym trwająca wiele tygodni i angażująca uwagę Polaków debata, nie dotykała spraw najistotniejszych z punktu widzenia wysokości przyszłej emerytury. Właściwie postawione pytania, które powinny głośniej wybrzmiewać w debacie publicznej, to: IKE czy IKZE? oszczędzanie indywidualne czy zakładowe? kiedy zacząć oszczędzanie? ile przeznaczać na poczet dodatkowej emerytury?

Instytucje powołane do tego, aby pomóc nam w zapewnieniu dodatkowej emerytury są mało rozpoznawalne i wciąż niepopularne. Co więcej, w świadomości społecznej nie jest jeszcze obecne przekonanie, że o przyszłą emeryturę musimy zatroszczyć się również sami. Nie sprzyjają budowaniu tej świadomości debaty sprowadzające system emerytalny do wyboru między OFE i ZUS. System ten został bowiem w założeniu zaprojektowany jako trójfilarowy i dopiero łączna emerytura uzyskiwana z każdego z nich miała zapewnić nam adekwatne świadczenie po zakończeniu aktywności zawodowej. Pozbawienie tej konstrukcji jednego z fundamentów nie może pozostać bez wpływu na wysokość naszej przyszłej emerytury. Przesuwanie kapitału pomiędzy I i II filarem nie sprawi, że na kontach emerytalnych tych środków przybędzie – będą one jedynie w inny sposób zagospodarowane. Najistotniejszym dziś zadaniem jest natomiast zapewnienie stałego dopływu nowych funduszy do systemu emerytalnego. Kwoty te muszą pochodzić z dobrowolnych oszczędności, gromadzonych indywidualnie albo grupowo, np. poprzez programy tworzone w zakładach pracy. Wartość środków wpłaconych do III filara szacuje się na 13,8 mld zł (stan na koniec 2013 roku). Jedynie jedna na dziesięć osób aktywnych zawodowo posiada konto emerytalne w instytucji III filara1.

Dokonanie fundamentalnej zmiany w tym obrazie wymaga podjęcia wszechstronnych działań i zaangażowania zarówno organów państwa, jak i podmiotów finansowych oferujących produkty trzeciofilarowe oraz organizacji społecznych, czy pozarządowych. Działania nas wszystkich powinny być ukierunkowane na budowanie przekonania o konieczności współuczestniczenia w zapewnieniu sobie emerytury oraz popularyzowanie wiedzy o instytucjach powołanych do realizacji tych celów. Osiągnięcie sukcesu w postaci istotnego powiększenia strumienia dodatkowych oszczędności emerytalnych nie będzie też możliwe, jeśli produkty emerytalne nie będą korzystniejszą alternatywą od pozaemerytalnych propozycji, zaś uzyskiwane przez nas dochody nie będą na tyle wysokie, aby umożliwić nam dokonywanie oszczędności.

Wydaje się, że w najbliższych latach zaistnienie wszystkich tych warunków nie będzie łatwe, warto jednak podejmować starania w tym zakresie. Niech poznanie zasad działania poszczególnych instytucji III filara będzie pierwszym naszym krokiem w kierunku wyższej emerytury.

W niniejszej broszurze Czytelnicy znajdą podstawowe informacje o instytucjach trzeciego filara – Indywidualnych Kontach Emerytalnych (IKE), Indywidualnych Kontach Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE), Pracowniczych Programach Emerytalnych (PPE). Ma ona być przewodnikiem dla osób, które myślą o rozpoczęciu oszczędzania na poczet przyszłej emerytury, ale problematyka ta nie jest im dobrze znana. Autorka ma także nadzieję, że jej lektura przyczyni się do podjęcia decyzji o oszczędzaniu.

1źródło: Pracownicze programy emerytalne w 2013 roku – raport Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, 2014 r. oraz IKE i IKZE w 2013 roku – raport Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, 2014 r.