Józef Piotr Lompa

HISTORYA O GRYZELDZIE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ROZDZIAŁ I.

ROZDZIAŁ II.

ROZDZIAŁ III.

ROZDZIAŁ IV.

ROZDZIAŁ V.

ROZDZIAŁ VI.

ROZDZIAŁ VII.

ROZDZIAŁ VIII.

ROZDZIAŁ IX.

ROZDZIAŁ X.

ROZDZIAŁ XL

ROZDZIAŁ XII.

ROZDZIAŁ XIII.

ROZDZIAŁ XIV.

ROZDZIAŁ XV.

HISTORYA O GRYZELDZIE I MARGRABI WALTERZE

Lompa Józef Piotr

ROZDZIAŁ I.

WŁOŚCI MARGRABIEGO WALTERA, WSTRĘT JEGO DO MAŁŻEŃSTWA.

U spodu góry Wizo w krainie Piemontskiej we Włoszech górnych poczyna się Po, rzeka najznakomitsza tego kraju, którą już rymotwórca rzymski Wirgili, królewną wszystkich rzek nazywa. Rzeka ta, lubo z początku mała i nieznaczna, przepływa całą Lombardyę, Parmeńskie i Mantuańskie księztwa, a wpada w Werońskim, byłym powiecie państwa Weneckiego, w morze Adryatyckie kilką odnogami, rozmaite miejscowe w przydatkach imienia mającemi. Po zabiera w siebie prawie wszystkie rzeki Włoch górnych i nader pięknemi są okolice nad brzegami tej rzeki się rozciągające. Łąki bujnie rozzielenione są tam naprzemian z górami i lasami, a dobrze zabudowane miasta, wsie i zamki są tu już od dawna wystawione. Pomiędzy krainami tejże okolicy odznaczał się w dawniejszych czasach najbardziej okręg obejmujący margrabstwo Saluzskie. Szlachetni panowie, rycerze i hrabiowie mieli tu znakomite włości, najpotężniejszym atoli pomiędzy niemi był Walter, któremu wszyscy jako panującemu księciu swemu podlegali. Urodzenie jego z famili sławnej i wyśmienite cnoty jego, czyniły go godnym pierwszeństwa tego. Był on mężem pięknym i okazałym, cieszył się ze zdrowia czerstwego, a będąc w najlepszym swym męzkim wieku, żył sobie wesoło i swobodnie, ale oraz skromnie i w bojaźni Boga, co go więc jeszcze poszanowania godniejszym czyniło. Lubił on najbardziej polowanie i inne zabawy, nic mu bowiem nad gnuśną spokojność przykrzejszym się nie zdało. Do małżeństwa nie miał wiele ochoty, mniemał bowiem, że się w stanie tym obyczaje męża zniewieścić mogą, mimo tego wzdrygał się umysł jego żwawy, widząc często, jako żony mężami swemi władać chciały, i obawiał się, żeby i on losu podobnego nie doznał. Margrabia Walter żył przeto w stanie bezżennym i jak się wydawało, chciał w nim na zawsze pozostać.

ROZDZIAŁ II.

PODDANI PROSZĄ MARGRABIEGO, ABY SOBIE POJĄŁ MAŁŻONKĘ.

Poddanych margrabiego kochających swego pana, obchodziło to wielce, że on w stanie bezżennym zostawał, a gdy na to długo w milczeniu patrzeli, sprzykrzyło im się to nareszcie. Najznakomitsi między niemi zgodzili się jednomyślnie, nabyli serca, zjechawszy do Saluzzo i prosili o łaskawe posłuchanie u władcy swego, udawając za przyczynę ważne sprawy. Liczba zbliżających się do tronu była znaczną, a margrabia Walter nie dowierzał sobie z razu, czyby co dobrego lub złego w umyśle swym mieli. Ponieważ im nigdy niezłego nie wyrządził i ciągle się tylko o dobro poddanych swych był starał, kazał ich wprowadzić do sali posłuchalnej i stanął w pośród nich śmiało i z wesołą twarzą. Pozdrowiono go z uszanowaniem, a gdy się on mile i łagodnie posłów zapytał, coby przedmiotem żądania ich było, wystąpił z nich jeden najzacniejszy i najodważniejszy i w te odezwał się słowa: "Dobroć i miłość Waszej książęcej mości, łaskawy Panie! napełniają nas poddanych waszych ufnością i otuchą, że tak często i kiedy nam potrzeba wskazuje, przed tronem waszym z prośbami naszemi stawamy. Dzisiaj zaś nie stawiliśmy się tu dla dobra lub zysku własnego, ale wszyscy za jednego a jeden za wszystkich i ośmielamy się przedłożyć wam suplikę i zdanie nasze. Co wasza książęca mość mówi, chce i czyni, zawsze dla dobra naszego celuje i szczęśliwemi się mianować możemy, że tak cnotliwego i czcigodnego pana mamy. Mielibyśmy się atoli za najszczęśliwszych obywateli w całych Włoszech, gdyby wasza mość jednę z próśb naszych łaskawie przyjąć zechciał, którą właśnie z największą pokorą chcemy czynić. Wiadomo wam łaskawy Panie, jak prędko życie to zbiega, wiek najpiękniejszy i najsilniejszy, z którego się wasza mość na ten czas cieszy, więdnie po woli, zaczem się zgrzybiałość i słabość starości nieznacznie zbliża. Niema też ni młody ni stary rękojmi od śmierci. Wszystkich nas śmierć oczekiwa i nie wiemy ani dnia ani godziny, kiedy do nas przyjdzie. Uważając to, prosimy, aby wasza mość podług przeznaczenia Bożego do stanu świętego małżeństwa przystąpić i akt ten, dziś lub jutro wykonać zechciał. Jeżeli więc łaskawy Panie, na prośbę naszą uniżoną zezwolić raczycie, wtedy za skinieniem waszem w wszystkich krainach oglądać się będziemy, gdziebyśmy panią młodą z urodzenia, majątków i cnoty dostojną i osoby waszej godną za małżonkę przyszłą waszą znaleść mogli. Wtedy łaska Boga zrządzi, że wasza mość bez potomka nie zostanie, który za czasem mądrze, roztropnie i łaskawie nad dziećmi naszemi panować będzie, jako i wy nami rządzicie.

ROZDZIAŁ III.

MARGRABIA OBIECUJE WNIJŚĆ W MAŁŻEŃSTWO.

Wysłuchał Margrabia Walter tę mowę i był miłością, wiernością i starannością przez podwładnych swych okazaną, tak rozczulony, że mu łzy w oczach stanęły. Milcząc chwilę i namyślając się cokolwiek, rzekł nareszcie: "Mili panowie i przyjaciele, zmuszacie mię do sprawy, o której dotychczas nigdy nie myślałem. Wprawdzie by mi milej było, gdybym w stanie swobodnym zostać mógł i unikać wszelakich przykrości, które zwykle stan małżeński ze sobą przynosi, wszakże nie mogę się opierać dobrej woli i mądrej radzie tylu zacnych osób. Niechcę was nabawiać trudności co do szukania mi pani młodej, albowiem to sobie na wolę moją zostawiam i na pomoc Boga zdać zię chcę. Wszakże wszystko co my ludzie mamy i posiadamy, z łaski i opatrzności Boskiej wytryska. On jest niewyczerpaną krynicą wszego dobrego, Jemu więc małżeństwo moje, szczęście a nawet życie i duszę moją chcę polecić, On mi wynajdzie, doprowadzi i podaruje, co mnie pokrewieństwu i całemu państwu memu dobro i błogosławieństwo sprowadzi. Chcę ja sobie pojąc stosownie do życzenia waszego małżonkę, a to stanie się prędzej jak nieskorzej. Nawzajem musicie mi ślubować, że tę panią, którą ja za kierunkiem Boga sobie ulubię, i wy za takową panią waszą uznacie. Co bowiem jest wolą moją i mnie się podobać będzie, i wy też na tem przestawać macie. "

Panowie zgromadzeni byli z mowy książęcej wielce uradowani i przyrzekli uroczyście, jako on żądał że osobie tej, którą on sobie za małżonkę obierze, jako pani swej wierni, przychylni i poddani i przeciw obraniu jej nigdy szemrać nie będą. Rozstali się przeto wesoło i spodziewali się, że margrabia spełni swoją obietnicę.

ROZDZIAŁ IV.

MARGRABIA WALTER KAŻE CZYNIĆ PRZYGOTOWANIE NA GODY MAŁŻEŃSKIE, LUBO JESZCZE OBLUBIENICY NIE BYŁO.

Wieść o zamiarze margrabi rozeszła się w całym kraju i napełniła mieszkańców wielką radością i nadzieją. Książe zaś przebywał na osobności i rozważał, jakoby sobie miał postąpić. Mienił on, że jeżeli sobie ubogą i cnotliwą panienkę pojmie za żonę, takowa będzie mu w wszystkich sprawach posłuszną i nie będzie bynajmniej ścieśniać wolności jego. Kazał potem w zamku swoim wszystko jak najpiękniej przysposabiać. Zgromadzono potrawy i napoje w znacznej ilości i miał już być dzień wesela oznaczony i ogłoszony. Kosztowne szaty i stroje dla młodej pani były sprowadzone i zaproszono nietylko osoby szlacheckie krajowe, lecz też i znaczniejszych obywateli miasta na wesele. Nadszedł nareszcie dzień wesela i zgromadzili się liczni goście, atoli jeszcze pani młodej nie było. Oczekiwanie doszło najwyższego stopnia. Sądził już nie jeden z gości, jakoby margrabia omamienie tylko w umyśle swym miał, wtedy kazał on aby najznakomitsi panowie i słudzy do wyjazdu po oblubienicę szykowali. Ustrojony w szaty weselne, jechał margrabia wprzód na koniu, panie szlachetne jechały za nim w przepysznych powozach, mając podarunki dla pani młodej. Do znacznego orszaku przyłączyli się konno panowie i słudzy.

Koniec wersji demonstracyjnej.

ROZDZIAŁ V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XL

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej