Bolesław Londyński

KOCHAM I CIERPIĘ

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

DO MIŁOŚCI.

O NIETRWAŁEJ MIŁOŚCI.

DO PANNY.

KUPIDO POKORNY.

DO MIRTU.

KOBIETA.

MARYA.

KWIAT PAPROCI.

DZIADY.

ŚPIEWAK TĘSKNIĄCY.

TĘSKNOTA DZIEWICZA.

BRANKA LITWINA.

ROZMOWA.

ROZŁĄCZENIE.

ŚMIERĆ ŻOŁNIERZA.

DO UKOCHANEJ

DUMANIA DZIEWCZĘCIA.

DUMKA.

ZJAWISKO.

PRZESTROGA.

DO NARZECZONEJ.

ZŁOŚNICA.

SROCZKA.

PAMIĘTAJ.

DZWONY

LEŻAŁA W TRUMNIE.

MIŁOŚĆ DOSKONAŁA.

MIŁOŚĆ KOBIETY.

UMILKNIJ SERCE.

GAWĘDKA.

MIĘDZY NAMI NIC NIE BYŁO.

SULAMIT.

KRÓL SOBIESKI I MARYSIEŃKA.

SEN NOCY LETNIEJ.

ZE SMUTNYCH MYŚLI.

SPOTKANIE

DO KOBIETY.

MATKA.

CZARY.

ŻYDZI.

DZIEJE SERCA.

CZARNA PIOSENKA.

Z POEMATU "ROMAN ZERO".

PEREŁKI.

O, ZAMILCZ!

Z ARABESEK

KWIATKA SIĘ CHCIAŁO DZIEWCZYNIE.

LAS.

PÓJDZIEMY RAZEM!

JANEK.

Z POEMATU "MIŁOŚĆ".

MARGRABINKA.

Z DUMAŃ PESSYMISTY.

FRANCESCA I PAOLO.

BEZ TYTUŁU.

CIENIE.

BAJKA MAŁŻEŃSKA.

BŁĘDNA GWIAZDA.

MIŁOŚĆ.

Z DAWNEJ PRZESZŁOŚCI.

MOJA GRETCHEN.

DWIE DROGI

KOCHAM CIĘ!

NOC ZIMOWA.

PODOLE.

DO PRZYSZŁEJ ŻONY.

TĘSKNA.

BEZ TYTUŁU.

W SŁOŃCU.

BŁĘDNA GWIAZDA.

Z EROTYKÓW.

ANAKREONTYK.

SERCE.

KOCHAM I CIERPIĘ!

najserdeczniejsze pienia miłosne wybrane z Klejnotów Poezji Polskiej : podręcznik do deklamacyi

Londyński Bolesław

DO MIŁOŚCI.

Długoż masz, o miłości! frasować me lata?

Czy podobno przed czasem chcesz mię zgładzić z świata?

Nie tegoć zasłużyły wdzięczne rymy moje,

Które od umarzłego morza imię twoje

Rozniosły aż do brzegu murzyńskiej granice,

Gdzie wieczny znój panuje i wieczne cieplice.

A ty mię za to zabij, o rozbójca srogi!

Aby nie tylko Orfej, wysławiając bogi,

Był piorunem trójzębym z wysoka przerażon,

Ale i ja od ciebie za swoją chęć skażon.

Jednak albo nie każda krwawa twoja rana,

Abo znośna niewola u wiecznego pana.

Takli ty chcesz, takli to niesie szczęście moje?

Nie chcę przeć: mam czem cieszyć smutne serce swoje.

A ty przebóg nie zajżrij; gniewli to twój czuję,

Łaskęli, niech do śmierci tę jedną miłuję.

J. Kochanowski.

O NIETRWAŁEJ MIŁOŚCI.

I nie miłować ciężko i miłować!

Nędzna pociecha, gdy żądze zwiedzione

Myśli, cukrują nazbyt rzeczy one,

Które i mienić i muszą się psować.

Komu tak będzie dostatkiem smakować,

Złoto, sceptr, sława, rozkosz i stworzone

Piękne oblicze, by tem nasycone,

I mógł mieć serce i trwóg się warować?

Miłość jest własny bieg życia naszego,

Ale z żywiołów utworzone ciało,

To chwaląc, co zna początku równego,

Zawodzi duszę, której wszystko mało;

Gdy ciebie wiecznej i prawej piękności

Samej nie widzi, celu swej miłości.

Mikołaj Sęp Sarzyński.

DO PANNY.

Obrazie bóstwal nieśmiertelny wzorze

Urody, gładszej nad różane zorze!

Jasna godności gwiazdo, z którą ani

Porówna słońce, ni jej miesiąc zgani!

Przyczysta duszo w krysztale zamknięta,

Z którą przebywa każda cnota święta;;

Najdoskonalsza natury roboto;

Pociecho oczu, serc ciężkich ochoto;

Śniegu na pozór — ogniu w samej rzeczy:

Ty panno chciej mię mieć na swojej pieczy!

Którejem tak swe niezwiędłej pamięci

Wiersze poświęcał, jako oddał chęci.

I jakoś we mnie wznieciła pochodnie,

Tak daj żebym mógł śpiewać cześć twą godnie,

Żeby świat wszystek usłyszał oboje:

Okowy moje — i zwycięztwo twoje!

Andrzej Morsztyn.

KUPIDO POKORNY.

Wara chłopcze bo cię zranię,

Strzałki do jednej połamię,

I na większe ukaranie,

Ugodzę cię w piersi same.

Piórka z skrzydełek wyskubię,

Sajdaczek na popiół spalę,

Wreszcie samego oczubię,

I ani się nie użalę.

Takem łajał, takem fukał

Na chłopczyka, co mnie zblizka

Stojąc, czegoś w rzeczy szukał,

Ażeby ujść pośmiewiska.

Rączki mu na dół opadły,

Nosek zwiesił, oczka spoił,

Jagódki mu obie zbladły,

I minkę smutną nastroił.

Potem wzroczek wzniósłszy miły:

"Jeżelim ci jest na zdradzie

I jeżeli masz dość siły

Bij ranie!" — To rzekłszy się kładzie.

Waham się, nie wiem co robić,

Tak mię zmiękczył, tak mię strwożył,

Jakże tu go było obić,

Kiedy mi się sam położył.

Stanisław Trembecki.

DO MIRTU.

Drzewo miłości; gdy piękny Adoni,

Goniąc za zwierzem siły swoje znużył,

Pod tobą, wsparłszy skroń na białej dłoni,

Oczy przymrużył.

Włos mu po barkach igrał rozpuszczony,

Rumieniec mleczne roztwarzał oblicze;

A uśmiech puszczał z pod sennej zasłony,

Wdzięków słodycze.

W tej go postawie, przechodząc tamtędy,

Królowa Cypru pierwszy raz ujrzała;

I wnet nań tkliwie obracając względy,

Krok zatrzymała.

Ta czułość, którą serca ludzkie darzy,

Nad samej sercem wzięła panowanie:

Wstyd na jej bozkiej różując się twarzy,

Wydał kochanie.

Gracye, skoro na jej twarz spojrzały,

Z swoją się razem zapłoniły panią:

Spuściwszy oczy, więcej ich nie śmiały

Podnosić na nią.

Tymczasem orszak pacholąt życzliwy,

Rzeźkim na drzewo wskakując polotem,

Prosto mu w serce, niechybnym cięciwy

Wymierza grotem.

Zlękła się Wenus i zagrozi wzrokiem,

By snu słodkiego jemu nieprzerwały.

Ufna swym wdziękom, że twarzą i okiem,

Stanie za strzały.

Posłuszne dzieci, co matka im każe,

Do swych sajdaków groty poskładają.

Więc po gałązkach odprawując straże,

Broń zawieszają.

Ona westchnąwszy: — "Niechże te kołczany

Na znak pamiętnej zostaną wdzięczności;

O! mircie! — rzekła — bądź odtąd nazwany

Drzewem miłości!"

Fr. Dyonizy Kniaźnin.

KOBIETA.

Trzy razy żyjąc na świecie,

Świat cały tulisz do łona;

Na piersiach matki jak dziecię,

Szczęśliwa nie wiesz o świecie.

Kochanka tuląc do łona,

Jak w świecie w nim zatopiona,

Zapomnisz wcale o świecie.

A tuląc własne swe dziecię,

Świat cały tulisz do łona.

Kazimierz Brodziński.

MARYA.

(Urywek).

Bujno rośnie, odludnie kwiat stepowy ginie;

I wzrok daleko, próżno, błądzi po równinie;

A w niezbędnej zgryzocie jeśli chcesz osłody,

Chmurne na polu niebo, i cierpkie jagody.

Idź raczej w piękne mirtów i cyprysów kraje;

Codzień w weselnej szacie u nich słońce wstaje:

U nich w czystem powietrzu jaśnieje wejrzenie,

I głosy rozpieszczone, i rozkoszne tchnienie,

U nich wawrzyny rosną: i niebo pogodne,

I ziemia ubarwiona, i myśli swobodne;

A na kształtnych budowlach męże wieków dawnych

Stoją w bieli i — pyszni z swoich imion sławnych,.

Zapraszają z daleka w czarowne zwaliska,

Bogów i bohatyrów — pająków siedliska.

Tam, jeśli dawnych rzeczy myśl w tobie głęboko,.

Może w ten śliczny błękit wpatrzywszy twe oko

Słodycz w rozpaczy znajdziesz, i lubość w żałobie

Jak uśmiech ust kochanych w śmiertelnej chorobie:

Ale na pola nie chodź, gdy serce zbolałe;

Na równinie mogiły — więcej nie zostało —

Resztę wiatr ukraiński rozdmuchał do znaku —

To siedź w domu, i słuchaj dumek o kozaku

Moje młode pacholę gdzież to ty wędrujesz?

Czy z ziemi Świętej wracasz, że tak utyskujesz?"

O! nie — ja wszystkim obcy wśród mojej ojczyzny,

I śmierć mi zostawiła czarne w piersiach blizny,

I świata jadłem gorzkie, zatrute kołacze —

To mnie ciężko na sercu, i ja sobie płaczę,

A kiedy się rozśmieje — to jak za pokutę;

A kiedy będę śpiewał — to na smutną nutę:

Bo w mojej zwiędłej twarzy zamieszkała bladość,

Bo w mej zdziczałej duszy wypleniono radość,

"Bo wpływ mego anioła grób w blasku zobaczy. "

"To czego chcesz pacholę?" "Uciec od rozpaczy. "

Antoni Malczewski.

KWIAT PAPROCI.

Jest ziele, — ziemia żywi je nasza,

Kwitnie tajemnie w dzikiej ustroni,

I wszystkie inne kwiaty przygasza,

Cudnością blasku, pięknością woni;

Lecz piękniej woni, cudniej przyświeca,

Życiu młodziana, miłość kobieca.

Kto w Świętojańskiej zejdzie je nocy,

Uszczknie w kwitnieniu, wszystko posiędzie;

Bogactwa świata są w jego mocy,

Wszystko ukryte, widnem mu będzie.

Przecież bogatszy, komu zapłonie

Miłość prawdziwa, w kobiety łonie.

"Ha! kwiat paproci! to urojenie!"

Wołają z śmiechem uczonych krocie —

Przecież lud wierny w kwiatu istnienie,

Wierzy i szuka w serca prostocie.

Jak lud nasz w paproć, tak młodość płocha

W kobiecą miłość wierzy, i kocha. —

O! i jam kiedyś wierzył z zapałem!

Dziś, jam się rozstał z wiarami memi,

Bo też grzech kochać, jak ja kochałem

Boską miłością stworzenie ziemi,

Lecz wy, o! bracia! stali w dążeniu,

Kochajcie, wierzcie, — szczęście w złudzeniu.

Karol Baliński.

DZIADY.

(Urywek).

GUSTAW (mocniej, gniewny).

Kobieto! puchu marny! ty wietrzna istoto!

Postaci twojej zazdroszczą anieli,

A duszę gorszą masz, gorszą niżeli....

Przebóg! tak ciebie oślepiło złoto

I honorów świecąca bańka, wewnątrz pusta!

Bodaj!... Niech, czego dotkniesz, przeleje się w złoto

Gdzie tylko zwrócisz serce i usta,

Całuj, ściskaj zimne złoto!

Ja, gdybym równie był panem wyboru.

I najcudniejsza postać dziewicza,

Jakiej Bóg dotąd, nie pokazał wzoru,

Piękniejsza niźli aniołów pblicza,

Niźli sny moje, niźli poetów zmyślenia,

Niźli ty nawet — oddam ją za ciebie,

Za słodycz twego jednego spojrzenia!

Ach i gdyby w posagu

Płynęło za nią wszystkie złoto Tagu,

Gdyby królestwo w niebie,

Oddałbym ją za ciebie!

Najmniejszych względów nie zyska odemnie,

Gdyby za tyle piękności i złota

Prosiła tylko, ażeby jej luby

Poświęcił małą cząstkę żywota,

Którą dla ciebie całkiem poświęca daremnie!

Gdyby prosiła o rok, o pół roka,

Gdyby jedna z nią pieszczota,

Gdyby jedno mgnienie oka;

Nie chcę! nie! i na takie nie zezwolę śluby!

(Surowo).

A ty — sercem oziębieni, obojętną twarzą,

Wyrzekłaś słowo mej zguby!

I zapaliłaś niecne ogniska,

Któremi łańcuch, wiążący nas, pryska,

Które się wiecznem piekłem między nami żarzą,

Na moje wieczne męczarnie!

Zabiłaś mię, zwodnico!...

................

(Powolniej z czułością).

A ona tak jest czuła, tak łacno dotkliwa,

Jako na trawce wiosenne puchy,

Które lada zefiru zwiewają podmuchy

I lada rosa obrywa...

Każde wzruszenie moje natychmiast ją wzruszy,

Każdy przyostry wyraz zadraśnie;

Od cienia smutku mego jej wesołość gaśnie.

Tak znaliśmy nawzajem czucia wspólnej duszy:

Co jedno pomyśliło, już drugie odgadło,

Cała istnością połączeni ścisło,

Spojrzawszy tylko na twarzy zwierciadło,

Serca nasze jak w czystym widzieliśmy stoku;

Jakie tylko uczucie na mych oczach błysło,

Natychmiast lotem promyka

Aż do jej serca przenika

I napowrót błyszczy w oku.

Ach tak! tak ją kochałem!....

Pójdęż teraz trwożyć

I na kochanka larwę potępieńca włożyć?...

Po co? czego chcę od niej? — O, zazdrości podia!

I jakież są jej grzechy?

Czyli mię słówkiem dwuznacznem podwiodła?

Czy wabiącemi łowiła uśmiechy,

Albo kłamliwe układała lice?

I gdzież są jej przysięgi, jakie obietnice?

Miałem-że od niej choć przez sen nadzieję?

Nie! nie! Sam urojone żywiłem mamidła,

Sam przyprawiłem jady, od których szaleję!

Pocóż ta wściekłość? jakie do niej prawa?

Co za moją wzgardzoną przemawia osobą?

Gdzie wielkie cnoty? świetne czyny? sława?

Nic! nic! ach, jednę miłość mam za sobą!

Znam to: nigdym śmiałemi nie zgrzeszył zapędy;

Nie prosiłem, ażeby była mi wzajemną,

Prosiłem tylko o maleńkie względy,

Tylko żeby była ze mną,

Choćby jak krewna z krewnym, jak siostrzyczka z bratem,

Bóg świadkiem, przestałbym na tem!

Gdybym mówił: widzę ją, widziałem ją wczora

I jutro widzieć będę;

Z nią z rana, w dzień koło niej, koło niej z wieczora,

Oddam pierwszy dzień dobry, u stołu z nią siędę:

Ach, jak byłbym szczęśliwy!

Adam Mickiewicz.

ŚPIEWAK TĘSKNIĄCY.

(Dumka).

Nigdyż serce stęsknione

Mar minionych nie prześni?

Wiecznież w jedną gdzieś stronę

Zaczaruje me pieśni?

Jak świat długi, szeroki,

Z lutnią moją podróżną,

Zmieniam miejsca, widoki,

Ale zmieniam napróżno.

Przez miejsc tyle, chwil tyle...

Każdy dla mnie zakątek,

Wszystkie, wszystkie tu chwile

Są bez wrażeń, pamiątek.

I to serce, o dziwo!

Tak czujące dziś mało:

Indziej biło tak żywo,

Tak płomiennie kochało.

Ach! przed mokrą powieką,

Darmo dzień mi tu plonie!

Wzrok, jak pieśni... daleko,

Wiecznie w jednej tkwi stronie.

Ku niej tęsknię z wieczora,

Z jutrznią tęsknię i płaczę...

Bom pożegnał nie wczora,

I nie jutro obaczę!...

Bohdan Zaleski.

TĘSKNOTA DZIEWICZA.

"Rośnij mój kwiateczku,

W słońcu, w okieneczku!

Wszak wodą czyściutką

Zlewam cię co ranku!

Rośnijże prędziutko,

Rośnij, mój kochanku!

Ach! już to dni tyle

Patrzę w ciebie mile,

Wyglądam kwitnienia

I darmo się łudzę;

Kwiatku, czyś z kamienia?

Już się z tobą nudzę.

Wezmę dwie koszulki,

Pójdę do babulki —

Dobra to staruszka,

Bo mamie co lata

Przynosi do łóżka

To siostrę, to brata. —

Daruję babulce

Po jednej koszulce

Każdemu wnuczkowi;

Ona mię uprzejmie

Obok usadowi,

Za szyję obejmie.

— Daj mi, babuleńko,

Laleczkę maleńką;

Tylko niech ma nózię,

Ażeby biegała;

Tylko niech ma buzię,

Żeby całowała.

Przy kwiatku już nudy,

Z kwiatkiem próżne trudy:

Radam, bardzo rada,

Kiedy rozkwitniony;

Lecz kwiatek opada

I już mi stracony.

Babunia przystanie,

Da mi całowanie —

Da mi całowanie

I laleczkę z ciała,

Żebym na kolanie

Huśtać kogo miała.

Lulu na kolanku!

Lulu, mój kochanku!

Czemuż, gdy cię pieszczę,

Patrzysz, a nie czujesz?

I twe usta jeszcze

Zimne, gdy całujesz?

Lulu na kolanku!

Póki, mój kochanku,

Źreniczką palącą

Nie popatrzysz we ranie,

Póki mnie gorąco,

Nie ściśniesz wzajemnie. "

Mądre a dziecinne,

Wrzące a niewinne,

Tak dziewczę nuciło;

Nagle w sarnim skoku,

Spłoniło się, skryło,

Ktoś podsłuchał z boku.

A ludzie mówili,

Że po pewnej chwili

Lalka, jakiej chciała,

Choć nie z jej kolanek,

Mile w nią patrzała —

Był to już kochanek.

Seweryn Goszczyński.

BRANKA LITWINA.

"No, no Laszko, dość jęku!

Nie płacz, nie mdlej w mych ręku.

Wszyscy na koń już wsiedli,

Wszyscy brańców powiedli;

Jaż mam z tobą czas trwonić,

Bym ich nie mógł dogonić?

Czy cię zabić, bym z bitwy

Z niczem wrócił do Litwy?

"Nie, nie, prosisz daremno,

Żywa musisz isć ze mną.

Dalej! śmiało! Siądź w podle

Na słomianem mem siodle!

Bystry koń mój ze Żmudzi

Swym cię biegiem nie strudzi:

A przed wiatrem, na łonie,

Wilczą burką osłonię.

"Dalej sercem ochoczem!

Nie masz płakać tu po czem.

Patrz, twój piękny dwór biały

W ogniach stoi już cały.

A ów Laszek twój miody,

Co na koniu, w zawody

Chciał cię unieść przedemną,

Chciał obronić daremne,

Wierz mi, w zimnym swym grobie,

Nie zatęskni po tobie.

"Patrz-no, patrz-no jak zbladła!

Jak nieżywa upadła —

Żal jej brać mię zaczyna,

Taka piękna dziewczyna!

"No, przyjdź tylko do siebie

Sam dbać będę o ciebie.

Po nad brzegiem Żejmiany

Mam ja zamek drewniany,

Pełne gumna i pełny

Spichrz, kądzieli i wełny.

Tam nie będzie ci smutno:

Przez dzień będziesz tkać płótno,

W wieczór, w gronie mych dziewek

Przędąc, słuchać ich śpiewek.

A jak syn mój jedyny

Wróci z Pruskiej krainy,

Któż wie, gdy cię polubi,

Może nawet zaślubi.

"Mało równych mu w Litwie,

I na ucztach i w bitwie.

Nie dziewczyna, nie gaszek,

Jak ów piękny twój Laszek.

Wzrost jak dębu. wyniosły,.

Cały czarno zarosły,

Wzrok jak gdyby Perkuna,

Błyska ogniem pioruna,

A niech zginę, gdy kłamię!

W ręku sztabę rozłamie.

"Ho! już płakać przestała,

Ogniem płonie twarz cała.

Czy dziękujesz, czy prosisz,

Że tak w niebo wzrok wznosisz?

Zkąd, z tak nagłym pośpiechem,.

Siadasz na koń z uśmiechem?

"No, no, przytul się do mnie,

Zarzuć ręce koło mnie,

Tak, tak, — teraz już mogę

Ptakiem puścić się w drogę.

Zkądże znowu to drżenie?

Co, tak patrzysz w płomienie?

Cóż że jedziem koło nich?

Wszak nie wepchnę cię do nich

"Ha! ha! Stój, stój zuchwała!

Z konia mi się zerwała;

Lecz nie ujdziesz pogoni,

Lub cię strzała dogoni!

"Ale gdzie ją strach żenię?

Czekaj, nie leć w płomienie!

Przez Perkuna! nic tobie

Za to złego nie zrobię!

Ani słucha, szalona!

Leci wzniósłszy ramiona,

Prędzej koniu, już blisko.

Spiesz nim wskoczy w ognisko!

Spiesz — lecz gdzież się podziała?

Ha! to suknia jej biała,

W pośród gruzów zwalonych

Miga w ogniach czerwonych? —

Jakem Litwin, dziewczyna

Warta była Litwina.

Spaliła się, a szkoda

Była piękna i młoda!

Antoni Edward Odyniec.

ROZMOWA.

— Pójdź tu dziewczynko! — i ona bieży. —

— Czy ty mię kochasz? — Kocham i mocno!.

— Jak matkę, brata? — Inaczej, szczerzej.

Chciałabym tobie być tak pomocną,

Ulżyć we wszystkiem i dzielić z tobą

Co mam, mieć będę i więcej jeszcze.

W nocy, gdy drzewo czasem szeleszcze,

I wiatr o szyby jęczy z żałobą,

Tęskno mi, przykro, smutno i ciemno,

Płaczę i myślę, żeś ty nie zemną!

— Źle moje dziecię, to ciężkie grzechy!

— Ciężkie ty mówisz? nie, ja nie wierzę;

Kiedy poranne mówię pacierze,

A nie za ciebie: nie mam pociechy.

Wieczorem, kiedy zbieram twe słowa,

I wszystkie sobie dziwnie tłómaczę;

Jam tak szczęśliwa, choć rzewnie płaczę,

Żebym tę chwilkę była gotowa

Zamienić w wieczność — i płakać wiecznie!

— Źle moje dziecię! trzeba koniecznie

O innem myśleć: tak rozum każe,

Tak Pan Bóg każe! — Ja kiedy marzę

O niebie czasem: tyś w oku zawsze!

Dawniej robiłam sobie wyrzuty,

Lecz rzekły do mnie głosy łaskawsze:.

Póki masz serce, kochaj dopóty!

Zmilkliśmy nagle... Słońca nie było,

Wieczór nadchodził, w pokoju ciemno,

I tak mi było trwożnie i miło,

Taka odmiana we mnie i ze mną;

Żem powtarzając: "źle moje dziecię" —

Ona że "kocha" — wciąż — na przemiany:

Ręcem i usta całował przecie...

Byłem w dziewczynie już rozkochany!

Stefan Garczyński.

ROZŁĄCZENIE.

Rozłączeni — lecz jedno o drugiem pamięta:

Pomiędzy nami lata biały gołąb smutku

I nosi ciągle wieści. Wiem, kiedy w ogródka,

Wiem, kiedy płaczesz w cichej komnacie zamknięta.

Wiem, o jakiej godzinie wraca bólu fala,

Wiem, jaka ci rozmowa ludzi łzę wyciska.

Tyś mi widna, jai gwiazda, co się tam zapala,

I łzą różową leje, i skrą siną błyska.

A choć mi teraz ciebie oczyma nie dostać,

Znając twój dom, i drzewa ogrodu, i kwiaty,

Wiem, gdzie malować myślą twe oczy i postać,

Między jakiemi drzewy szukać białej szaty.

Ale ty próżno będziesz krajobrazy tworzyć,

Osrebrzać je księżycem i promienie świtem:

Nie wiesz, że trzeba niebo zwalić i położyć

Pod oknami i nazwać jeziora błękitem:

Potem jezioro z niebem dzielić na połowę

W dzień zasłoną gór jasnych, w nocy skał szafirem;

Nie wiesz, jak włosem deszczu skałom wieńczyć głowę

Jak je widzieć w księżycu odkreślone kirem.

Nie wiesz, nad jaką górą wschodzi ta perełka,

Którąm wybrał dla ciebie za gwiazdeczkę stróża;

Nie wiesz, że gdzieś daleko, aż u gór podnóża,

Za jeziorem, dojrzałem dwa z okien światełka.

Przywykłem do nich, kocham te gwiazdy jeziora,

Ciemne mgłą oddalenia, od gwiazd nieba krwawsze;

Dziś je widzę, widziałem zapalone wczora,

Zawsze mi świecą — smutno i blado — lecz zawsze...

A ty wiecznie zagasłaś nad biednym tułaczem;

Lecz choć się nigdy, nigdzie połączyć nie mamy,

Zamilkniemy na chwilę i znów się wołamy,

Jak dwa smutne słowiki, co się wabią płaczem...

Juliusz Słowacki

ŚMIERĆ ŻOŁNIERZA.

Hanka podlewa w swym ogródku róże,

Aż tu przybiega konik na podwórze;

Butany konik, oko ma sokole,

Trzy białe nóżki i gwiazdkę na czole. —

Patrzy się Hanka — to konik Stefana:

"Gdzieżeś, koniku, podział twego pana?

Młodego pana z jasnemi włosami,

Co miesiąc temu, jak żegnał się z nami,

Żegnał tu z nami, pośród broni szczęku,

W czerwonej czapce, z chorągiewką w ręku?

Ty to pamiętasz, koniku Stefana,

Lecz gdzieżeś, gdzieżeś podział twego pana?"

Ale bułany smutnie zwiesił głowę,

Jakby rozumiał ową Hanki mowę,

Bił nogą w ziemię, jakby mówić żądał,

I wciąż za siebie tęskliwie spoglądał. —

Przyjrzy się Hanka, aż on krwią zbroczony,

Zbroczone siodło i czaprak czerwony. —

Tu już żalowi wytrzymać nie może

i pocznie wołać: "O! Boże mój Boże!

Więc mi zabrałeś, com najdroższe miała,

To, com po tobie najwięcej kochała!

Więc i ranie zabierz w jasne progi Twoje,

Bo się na ziemi dłużej nie ostoję!"

— I nie ostała się Hanka na ziemi,

Bóg ją połączył z aniołami swemi

I ze Stefanem — i teraz we dwoje

Za naszą ziemię modlą, się oboje!

Konstanty Gaszyński.

DO UKOCHANEJ

Gdybym dziś, jutro, lub dnia z tych jakiego,

Nagle miał przenieść się do snu wiecznego,

Chciałbym spokojnie, lekko, bez boleści

Rozsnuć do świata wiążące mnie nicie,

Zniknąć bez śladu i przepaść bez wieści,

Jak łza w potoku, jak mgła na błękicie!

Lecz nim spór chwili wyrocznej przeminie,

Nim, skądem wyszedł, powrócę do Boga,

Chciałbym być z tobą w ostatniej godzinie,

I cicho konać na twym ręku, droga!

A gdy już zrzucę wszelkiej troski brzemię,

I ty me ciało będziesz kładła w ziemię,

Proszę cię, nie chcę dusznego sklepienia —

Klasztornych murów mieć nad mojem czołem!

Dość mi już było na świecie więzienia!

Śmierć niech łąk wolnych otoczy mnie kołem!

Gdzie na zielonem i otwartem polu,

Pod niebios wiecznie błękitnym pierścieniem,

Złóż moją głowę senną, pełną bólu,

I marmurowym przykryj ją kamieniem —

A marmur ochłódź wonnych krzewów cieniem.

Zasiej tam, zasadź bluszcze, rozchodniki,

Stulistne róże, podwójne gwoździki,

Niezapominajki i nieśmiertelniki,

Italskie mirty, podalpejskie dalie,

I borów naszych pamiątkę — konwalie!

Wszystkie co kochasz i com ci przynosił;

Za życia kwiaty oddaj umarłemu!

Pomnij, żem o nie zasypiając prosił,

I rzuć je wieńcem na głowę śpiącemu!

Niech przytłoczony tym ostatnim darem,

Pchan coraz niżej tym kwiecia ciężarem,

W wieczność zapadam — aż w niej się przetworzę,

Na drobne listki, gałązki, kielichy,

I z głębi grobu wyrosną — kwiat cichy,

I serce wonne przed tobą roztworzę!

Tak każdej wiosny, ócz wonnych tysiącem,

Będę wyzierał za śmierci okręgi,

I rósł tam jeszcze przy tobie, pod słońcem

Stopy ci w miękkie obwiązując wstęgi...

Zygmunt Krasiński.

Koniec wersji demonstracyjnej.

DUMANIA DZIEWCZĘCIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DUMKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZJAWISKO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRZESTROGA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO NARZECZONEJ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZŁOŚNICA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SROCZKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PAMIĘTAJ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZWONY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LEŻAŁA W TRUMNIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MIŁOŚĆ DOSKONAŁA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MIŁOŚĆ KOBIETY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

UMILKNIJ SERCE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GAWĘDKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MIĘDZY NAMI NIC NIE BYŁO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SULAMIT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRÓL SOBIESKI I MARYSIEŃKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SEN NOCY LETNIEJ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZE SMUTNYCH MYŚLI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SPOTKANIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO KOBIETY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MATKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZARY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻYDZI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIEJE SERCA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZARNA PIOSENKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z POEMATU "ROMAN ZERO".

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PEREŁKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

O, ZAMILCZ!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z ARABESEK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KWIATKA SIĘ CHCIAŁO DZIEWCZYNIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LAS.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PÓJDZIEMY RAZEM!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JANEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z POEMATU "MIŁOŚĆ".

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MARGRABINKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z DUMAŃ PESSYMISTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FRANCESCA I PAOLO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BEZ TYTUŁU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CIENIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BAJKA MAŁŻEŃSKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BŁĘDNA GWIAZDA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MIŁOŚĆ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z DAWNEJ PRZESZŁOŚCI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MOJA GRETCHEN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DWIE DROGI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOCHAM CIĘ!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NOC ZIMOWA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PODOLE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO PRZYSZŁEJ ŻONY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TĘSKNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BEZ TYTUŁU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W SŁOŃCU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BŁĘDNA GWIAZDA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z EROTYKÓW.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ANAKREONTYK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SERCE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej