Ernst Theodor Amadeus Hoffmann

NAROŻNE OKNO

Konwersja: Nexto Digital Services

NAROŻNE OKNO

Ernst Theodor Amadeus Hoffmann

Tłum. Antoni Lange

Memu biednemu kuzynowi przypadł los podobny, jak znanemu Scarronowi. Mój krewny, tak jak Scarrron, stracił zupełnie władzę w nogach i zmuszony był z łóżka do lektyki wysłanej poduszkami, a z lektyki do łóżka przenosić się przy pomocy tęgiej kuli i sprężystego ramienia zrzędnego inwalidy, który z upodobaniem pielęgnuje chorych. Ale jeszcze jedno podobieństwo łączy mego kuzyna z owym. Francuzem, który, mimo szczupłą twórczość, zajął poczesne miejsce w literaturze francuskiej dzięki humorowi osobliwego rodzaju, odmiennemu od dowcipu francuskiego. Podobnie jak Scarron pisuje mój kuzyn; jak on, posiada szczególną, żywą wesołość i własny sposób wypowiadania dziwacznych żartów. Jednak na chwałę pisarza niemieckiego należy zaznaczyć, że nigdy nie uważał za konieczne przyprawiać swoje małe pikantne miseczki asą foetidą, aby drażnić podniebienie czytelnika niemieckiego, który podobnej potrawy by nie zniósł. Wystarczała mu szlachetna przyprawa, która podniecając pokrzepia zarazem. Publiczność chętnie czyta jego pisma; mają być dobre i zabawne; nie znam się na tym. Mnie osobiście bawiła raczej rozmowa z moim kuzynem i przyjemniej mi było z nim gawędzić, niż go czytać. Jednak ten niezwalczony pociąg do pisania czarne nieszczęście sprowadził na mego biednego kuzyna; najcięższa choroba nie zmogła kołowacizny jego fantazji, która w nim wewnątrz wciąż pracowała, tworząc wciąż a wciąż rzeczy nowe. Tak się złożyło, że opowiadał mi nieustannie rozmaite nader zabawne historie, które pomimo niezmiernych cierpień fizycznych ciągle mu przychodziły do głowy. Ale drogę, którą musi przepłynąć myśl, aby się utrwalić na papierze, zamknął zły demon choroby. Kiedy mój kuzyn chciał coś pisać, nie tylko palce mu odmawiały usługi, ale i sama myśl rozpraszała się i ulatniała. Z tego powodu popadł w najczarniejszą melancholię.

— Kuzynie, koniec mój nadchodzi. Jestem jak ów stary, szaleństwem złamany malarz, który całymi dniami siedział przed czystym płótnem, umocowanym na ramach, i wobec wszystkich gości, którzy go odwiedzali, wysławiał niezwykłe zalety wspaniałego obrazu, który właśnie wykończył. Zaniechałem czynnego, twórczego życia, które przybrawszy określoną formę opuściło mnie, radując się światem. Duch mój ciągnie do swej własnej pustelni.

Od tego czasu mój kuzyn nie pokazywał się ani mnie, ani komukolwiek. Stary, mrukliwy inwalida wyrzucał nas za drzwi, zrzędząc i mamrocząc jak złośliwy brytan.

Trzeba zaznaczyć, że mój kuzyn mieszka dość wysoko, w małych, niskich pokoikach. Jest to obyczaj pisarzy i poetów. Jakież znaczenie ma niska powała izby? Fantazja się unosi i buduje sobie wysokie, radosne sklepienie na błękitnym, promienistym niebie, na wyżynach. I podobnie jak ten ciasny dom poety, tak i jego ogród, zamknięty między czterema murami, dziesięć stóp szeroki i długi, wysokość ma przecie znakomitą. W dodatku mieszkanie mego kuzyna leży w najpiękniejszej części miasta stołecznego, mianowicie przy wielkim, otoczonym wspaniałymi budynkami rynku, na którego środku stoi olbrzymi, genialnie obmyślany gmach teatralny. Mój kuzyn mieszka w domu narożnym, a z okna małego gabineciku jednym spojrzeniem mógł objąć panoramę wspaniałego placu.

Był właśnie dzień jarmarczny, gdy przeciskając się przez tłum ludu, wszedłem w ulicę, z której z oddali już widać narożne okno mego kuzyna. Niemało się zdziwiłem, gdy mi w oknie zabłysła dobrze znana czerwona czapeczka, którą mój kuzyn zwykł był nosić za swoich dobrych czasów. Bliżej podszedłszy spostrzegłem, że mój kuzyn włożył też swój wspaniały warszawski szlafrok i wypuszczał dym ze świątecznej tureckiej fajki. Kłaniałem mu się, chustką powiewałem; udało mi się zwrócić na siebie jego uwagę; przyjaźnie kiwnął głową. Cóż za nadzieja!

Koniec wersji demonstracyjnej.