Delavigne Casimir

NIESZPORY SYCYLIJSKIE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY.

AKT PIERWSZY.

SCENA DRUGA.

NIESZPORY SYCYLIJSKIE

Delavigne Casimir

OSOBY.

ROGIER de Monfort gubernator Sycylii.

JAN PROCYDA, naczelnik sprzysiężonych. —

LOREDAS Syn Procydy, zaręczony z Amelią, przyjaciel Rogiera.

AMELIA z Szwabii, królewna Sycylijska.

GASTON Rycerz francuzki.

SALWIATY, przyjaciel Procydy

SPISKOWI:

FILIP DAKWILA,

FONDY,

BORELLA,

ODO,

LORICZELLI,

SELWA,

PALMERIO.

RYCERZE FRANCUZCY, SPRZYSIĘŻENI, ŹOŁNIERZE LUD.

Scena w Palermo w przysionkach Pałacu Procydy. — Rzecz dzieje się r. 1282, pad czas Nieszporów, w drugi dzień świąt wielkanocnych.

AKT PIERWSZY.

Scena Pierwsza.

PROCYDA, SALWIATY.

SALWIATY.

Co widzę? W mury nasze Procyda przybywa! Radości sprzysiężonych! — O chwilo szczęśliwa! Tak więc runie przeważny tron ciemiężyciela!

PROCYDA,

Pozdrawiam cię Palermo! — Witam przyjaciela. Przysięgam wam na nieba... z nami wolność święta, Męztwa tylko, a jeszcze dziś skruszemy pęta!

SALWIATY.

Oddalmy się z tąd Panie...

PROCYDA.

Cóżto za przestroga?.. Wszakże w moim pałacu...

SALWIATY.

Jest mieszkanie wroga.

PEOCYPA.

Co za wieść nieprzyjazną zwiastujesz dla serca I Jakto? Karol, monarchy naszego morderca, Karol w moim pałacu, nieśmiertelny Boże! Wyrodny brat Ludwika, tu przebywać może?...

SALWIATY.

Nie Panie, właśnie temu dziesiąty dzień minął, Jak do brzegów sąsiedzkich z swą flotą popłynął; Mówią ze w tej podróży miał zamiar jedyny, Odwiedzić Benewentu szczęśliwe równiny, Kędy zazdrosne niegdy losy naszej chwały, Jemu berło zwycięzkie, nam jarzmo nadały. Co więcej 1 by uwodzić lud przyszłości zmianą Tysiączne o podroży tej wieszczby rozsiano. Mówią, że z Neapolu odgrażać zaczyna, Dzielnością swych zastępów murom Konstantyna; A chcąc pokrzepić męztwem wojowniki swoje, Żąda aby watykan poświęcił ich zbroje.

PROCYDA .

Któż mnie tu więc ma trwożyć ?

SALWIATY.

Uczestnik honoru Na łonie francuzkiego wychowany dworu...

PROCYDA.

Jego nazwisko ?

SALWIATY.

Rogier, — minister przebiegły. Pod nim to jęczy naród przemocy uległy! Oddalony monarcha do grodu Papieża, Z ufnością w jego ręce ster państwa powierza.

Uchodźmy ztąd... postrzegam że słoneczne zorze...

PROCYDA.

Nieczas jeszcze — i któż mię pozna w tym ubiorze?

Sam, przed mojem wygnaniem w tych murach zamknięty,

Najezdzcom, którzy gnębią nasz kraj swemi pęty,

Umiałem sprzysiężenia zataić układy,

Zem pierwszego ich związku uprzątnął zawady.

Próżno, by zyskać pewność o mojej osobie,

Chciał Karól dostojeństwy zbliżyć mię ku sobie

Unikałem spotkania z zwycięzcy dumnemi.

Dwór mniema, ze się dotąd błąkam w obcej ziemi,

Lecz mój syn o powrocie w czas uwiadomiony.

Pewnie przed wschodem słońca pośpieszy w te strony.

Czekam go...

SALWIATY.

Racz przynajmniej wyjawić mi Panie,

Jak ci się to dowolne powiodło wygnanie?

PROCYDA.

Bóg mi sam przewodniczył. Te święte zapały

Codzień w głębi mej duszy nieba ożywiały.

Tak jest, kocham ojczyznę i nad wszystko cenię,

Miłość jej, wznieca we mnie zazdrosne płomienie;

Kocham i zbawić muszę. Ach; dla jej wolności,

W jednym dniu porzuciwszy, dom, przyjaciół, włości,..

Długi czas przebiegałem zasępione grody,

Z żalem patrząc na bujne zielni naszej płody,

Jak dla tego rozlegle ubarwiają łany,

By się miały czem sycić łakome tyrany.

Jakież w długiej tułaczce przetrwałem cierpienia,

Jle poniosłem wzgardy, sromu, poniżenia !

Chcąc łatwiej spełnić zamiar w nadzieje obfity,

Odziany włosiennicą, popiołem okryły,

To przy sionkach kościołów, wśród sanie świątynie,

liniałem gniew zapalać w nierozsądnym gminie,

Nieraz dzikim uśmiechem, szalonego wzrokiem,

Do zemsty go wzbudzałem żałosnym widokiem,

A wstrętu którego mię dręczyły katusze,

Gorycz się przelewała, i w serca i w dusze. —

Tak pokrywaiąc tajne przedsięwzięcia ślady,

Bez pozoru wściekłości rozsiewałem jady.

Jeżli mi kto wynurzał obelgi doznane.

Troskliwość moja bardziej zakrwawiała ranę.

Znasz zazdrość, jaka w sercach naszych ziomków płonie,

Potrafiłem jej pożar jątrzyć w mężów łonie;

Wszędzie, wszystkie umysły, tchną moim zapałem.

Ale niedosyć na tym, więcej dokazałem:

Nie same ludów tłumy na mój głos uderzą,

Monarchowie do związku naszego należą...

SALWIATY.

Monarchowie!

PROCYDA.

Rzuciwszy sycylijskie niwy,

By zabespieczyć zemsty dzień dla nas szczęśliwy,

Trzeba było najpierwej znaleść pomoc w Rzymie.

Stawam: wzdryga się Papież na tyranów imie.

Niedosyć, że potwierdza mój zamysł otwarcie,

U króla Arragonów zaręcza mi wsparcie,

" Córka tylko Manfreda, wasz tron zająć może,

Mężowi jej, zawoła, sam koronę włożę. "

Z tą wieścią nieodwłocznie spieszę do Madrytu.

Choć na tak niebezpieczną ofiarę zaszczytu,

Z niepowściągliwą żądzą patrzą monarchowie,

Piotr nadziei oddany, przestaje na słowie;

Wyczytawszy w niem wolą i boskie natchnienie,

Z całą flottą zamierza plynąć ku Messenie.

Lecz wyczerpane skarby wstrzymują wyprawę,

Co nam obiecywała swobody i sławę.

Oddalam się natychmiast z nieszczęsnego dwora,

A okręt mię unosi na brzegi Bosforu.

Wieść, że nasz dumny władzca, napadem zagraża

Stolicy potężnego na wschodzie mocarza,

Nieoswojony umysł z wojenną pożogą,

Przybycie, słowa moje, napełniają trwogą.

Wyliczam mu okręty, zgromadzone szyiki,

Pod same nieba wznoszę dzielne wojowniki,

Którym gdy męztwo u nas nienawiść zjednało,

W Ojczyznie ich okrywa nieśmiertelną chwałą.

Zadrżał; — w ten czas wyjawiam cel mego żądania.

Ado otwarcia skirbów monarcha się skłania.

Piotr tajemne zasiłki bierze bez odwłoki,

Z warunkiem by przyspieszył zamierzone kroki.

Wspaniałomyślny cesarz i trwożny o siebie.

Pomoc z własnego wojska, ręczy nam w potrzebie.

Już ftota Arragonów na morze wypływa

A grom święty w Papieża dłoni połyskiwa!..

Oto masz przyjacielu, owoc moich trudów.

Wszystko za wolność naszych uzbraja się ludów.

Lecz mów, jakież nadzieje robią nam spiskowi?

SALWIATY.

Jch męztwo godnie twoim zamiarom odnowi.

Fondi, Selwa, Dakwila, Odo, Loryczelli,

Mario, pod przewodztwem światłego Borelli,

Już nawet mimo ciebie, znużeni kajdany,

Naznaczali swej zemście ten dzień pożądany.

Niebezpieczny wpływ mając na Rogiera wady,

Wspólnicy rządów państwa, a częściej biesiady,

Umiemy zapobiegać najmniejszej obawie,

Jaka trwoży umysły, wierne jego sprawie.

Dzień w którym przed ołtarzu śpieszą chrześcijanie,

Zapowiadał nam łatwe spisku wykonanie.

Kiedy grzeszących, z Bogiem kościół pojednywa,

Przyjazna noc swym cieniem zamiar nasz pokrywaj

Uchylając jej grubą zasłonę powoli,

Rozsiewamy nadzieje pomyślniejszej doli.

Tłómacz wyroków niebios, przewodnik sumienia,

Zemstę i miłość Boga, w jedne złączył tchnienia.

One ku świętej sprawie lud przygotowały;

Już mieliśmy od razu wzniecić pożar cały,

Lękając się by zwłoka, co gubi zwycięztwa,

Nieoziębiła wściekłej odwagi i męztwa....

Gdy nagłe twe przybycie...

Procyda,

Jestże mój syn z wami?..

SALWIATY,

Ujął go sobie Rogier przyjaźni związkami.

Ze nią w obliczu państwa obadwa się szczycą,

Nasz zamiar z tej przyczyny, jest dlań tajemnicą..

PROCYDA.

Mój syn miałby się łączyć sprosnemi ogniwy !

J któż to jest ten Francuz ?..

SALWIATY.

Dumny, popędliwy;

Pełen żądzy bez granic, i uprzedzeń ślepych,

Zbytkiem co go otacza, gasi dworu przepych.

Niezna niepodobieństwa wyuzdana śmiałość,

Aż do nieroztropności, posuwa wspaniałość.Łatwo, powodowany płochemi zawroty.Życie dla cnot poświęca, dla rozkoszy cnoty.

Zapomina sam siebie na pierwsze wzruszenia,

Lecz jak skory do gniewu, tak do przebaczenia.

Niemógłby ujść pocisku od zabójczej dłoni,

Mniema on, że ją cofnie, kiedy pierś odsłoni.

PROCYDA.

Takiż to zbiór przymiotów Loredanem włada!

Mój syn pieści tę rękę, co nam więzy wkłada ?

Lecz nadchodzi. - Zostaw nas; - idź- niechaj spiskowi

Niewątpią już o chwili, co nasz byt stanowi.

Salwjaty odchodzi.

Koniec wersji demonstracyjnej.

SCENA DRUGA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej