Michał Bałucki

RADCY PANA RADCY

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

AKT I

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta

Scena szósta

Scena siódma

Scena ósma

Scena dziewiąta

AKT II

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta

Scena szósta

Scena siódma 

Scena ósma 

AKT III

Scena pierwsza

Scena druga

Scena trzecia

Scena czwarta

Scena piąta

Scena szósta

Scena siódma  (ostatnia)

RADCY PANA RADCY

Komedia w trzech aktach

Michał Bałucki

OSOBY:

PIOTR DZISZEWSKI, właściciel kamienicy, radca miejski

EWA, jego żona

HELENKA, ich córka

EUFROZYNA, panna guwernantka

ZDZISŁAW

KAROL koledzy

SŁUŻĄCY

Rzecz dzieje się w mieście w mieszkaniu pana Piotra.

AKT I

Pokój przechodni — jedne drzwi na prawo, dwoje na lewo; w głębi okno, szafka, kilka sprzętów. Na przodzie sceny po prawej stół, na którym zapalony świecznik; karło, kilka stołków.

Scena pierwsza

EUFROZYNA, HELENKA.

(Helenka zagląda z ciekawością do salonu na prawo przez dziurkę od klucza. Eufrozyna odciąga ją).

EUFROZYNA

Ależ, Helenko, nie można

HELENKA Jeszcze tylko chwilkę, chwileczkę ...

EUFROZYNA

Mama wyraźnie zabroniła ci wychodzić i pokazywać się.

HELENKA

Toteż ja się nikomu nie pokazuję.

EUFROZYNA

Gdyby cię tu zastała, gniewałaby się, chodźmy już.

HELENKA

Zaraz, zaraz, niechże się choć napatrzę trochę, kiedy tam być nie mogę.

(Zagląda)

Ach! jak tam pięknie! jakie prześliczne stroje! jak wspaniale wyglądają te suknie z ogonami!

(Z westchnieniem)

Ach! jaka to śliczna rzecz te ogony! Wyobrażam sobie, jakby mnie z nim było dobrze. Ale cóż, kiedy mama nie pozwala i nie pozwala; ciągle mówi: jeszcze czas na to, i nawet listeweczki popuścić nie da u sukienki. Raz już zanosiło się na to, że miałam włożyć długą suknię, było to, pamiętam, jakoś w tym czasie, kiedy pan Zdzisław przestał u nas bywać. Mama wtedy przyszła do mnie, pocałowała w czoło i rzekła: „Teraz chcę żyć tylko dla ciebie, wprowadzę cię w świat, ja już za stara, dla mnie - wszystko się skończyło". Mówiąc to, patrzała ciągle w lustro i wzdychała bardzo. Ale cóż, kiedy w parę tygodni potem wszystko się zmieniło.

EUFROZYNA

(półgłosem)

Za powrotem pana Zdzisława.

HELENKA

(przypominając sobie)

A prawda, i pan Zdzisław zaczął znowu bywać, mania była już weselszą, ubierała się tak ładnie, jak wprzódy, a gdym jej przypomniała obietnicę powiedziała mi: „Pomyślimy o tym później". A tu czas leci, panno Eufrozyno; co to mamie szkodzi, żebym ja chodziła w długiej sukni?

EUFROZYNA

(na stronie, z przekąsem)

Boby musiała wtedy przyznać się do lat i zmarszczków, z którymi się kryje.

HELENKA

Co mamie zależeć może na tym, żeby mnie nie pokazywać ludziom?

EUFROZYNA

(na stronie)

Co jej tu powiedzieć?

(Głośno)

Może to dla twego dobra. Im wcześniej panna wchodzi w świat, tym prędzej zaczynają jej ludzie liczyć lata.

HELENKA

(naiwnie)

A więc cóż z tego?

EUFROZYNA

Tym wcześniej ją uważają... za przekwitłą.

HELENKA

Za starą pannę?

EUFROZYNA

(urażona)

Helenko...

HELENKA

A po cóż koniecznie ma zostać starą panną, przecież może iść za mąż?

EUFROZYNA

(urażona)

Nie każda chce.

HELENKA

Więc panna Eufrozyna także nie chciała?

EUFROZYNA

Ja mówię w ogóle.

HELENKA

(zastanawiając się)

A to dziwna rzecz.

(Żywo)

Ja bym to znowu chciała ... jakoś nie czuję w sobie wcale powołania na starą pannę i nie namyślałabym się długo. Ale cóż, mama zawsze mi mówi, żem jeszcze za młoda. Żeby to tak można pożyczyć sobie lat, jakby to było dobrze, prawda?

EUFROZYNA

(zakłopotana)

Różne są gusta.

HELENKA

O, ja bym bardzo chciała być już dorosłą panną.

EUFROZYNA

(patetycznie)

Nie wiesz sama, co mówisz, moja droga. Najszczęśliwszy ten stan, w którym teraz jesteś — obyś mogła w nim zostać jak najidłużej.

HELENKA

W zamknięciu i nad książkami, dziękuję.

EUFROZYNA

(jak wyżej)

Potem czekają nas same tylko rozczarowania, zawody...

HELENKA

W czym?

EUFROZYNA

(jak wyżej)

Po cóż ci mam mówić? Ty tego nie pojmiesz, nie rozumiesz, na ile cierpień narażone bywa serce kobiety uczuciowej w zetknięciu się z tym światem materialnym, z tym samolubnym rodem męskim.

HELENKA

Czy oni naprawdę tacy źli ci mężczyźni?

EUFROZYNA

(z siłą)

To potwory!... zbrodniarze!...

HELENKA

(z trwogą)

O mój Boże! Co oni tak złego pannie zrobili?

EUFROZYNA

Co zarobili? ... Właśnie że nic nie zrobili — bo dla nich niczym są przymioty duszy, podniosłość uczuć... u nich tylko pieniądze mają znaczenie i marne wdzięki, a gdy tego nie widzą, dozwalają najszlachetniejszym istotom przekwitać, więdnąć ...

(wzdycha).

HELENKA

(zasmucona)

O! to nie dobrze, że oni tacy źli. I to wszyscy tak? ...

EUFROZYNA

Wszyscy.

HELENKA

I pan Zdzisław?

EUFROZYNA

(na stronie)

O Boże! miałażby się domyślać najskrytszej tajemnicy mego serca?...

Scena druga

HELENKA, EUFROZYNA, PIOTR, później ZDZISŁAW.

PIOTR

(wychodzi z salonu we fraku lub kontuszu. Człowiek ciężki, otyły — chustką ociera twarz spoconą i stęka)

A! tom się umęczył! aż mi coś w krzyże weszło od ciągłych ukłonów; ten ci winszuje, tamten winszuje nowego zaszczytu, każdemu więc wypadało coś powiedzieć na podziękowanie ... a tu człowiek, panie, z natury niezbyt wymowny — o! dużo mnie to (kosztowało! ... Piękna to rzecz urząd, ale mozolna — ciężar obowiązków już mnie zaczyna przygniatać. A to dopiero początek mojego urzędowania, pierwszy krok na drodze politycznej. Teraz zaczną się kłopoty, zajęcia — człowiek będzie się musiał pożegnać z miłym spokojem domowym, wygódkami, i oddać się cały dobru publicznemu. Może nawet na poobiednią drzemkę nie zostawią odrobiny czasu. Okropność!... Ale cóż? żonie się zachciało, żebym był radcą — cóż było robić?

HELENKA

(przybiegając do niego, całuje go w rękę)

Tateczko, czy to prawda, że dzisiejszy bal u nas jest na cześć taty?

PIOTR

(z dumą)

Tak jest! twój ojciec przestał już być zwyczajnym człowiekiem — jest, panie tego... jak się nazywa, radcą.

HELENKA

A co to radca?

PIOTR

Radca! No to, panie... jakby ci tu powiedzieć ... radca to niby tego... no! radca! Jak są ministrowie, tak są, mospanie, radcy, no i tego — rozumiesz?

HELENKA

Nic a nic nie rozumiem.

PIOTR

No, lepiej ci już wytłumaczyć nie mogę. Przecież musiałaś się uczyć coś w historii o radcach?

EUFROZYNA

Helenka jeszcze nie zaawansowana tak dalece w historii. Uczy się teraz o bohaterach starożytnych.

PIOTR

To źle; należałoby może zacząć od nowszych, od nas.

HELENKA

A cóż robią ci radcy?

PIOTR

Co robią? Różne rzeczy: na ten przykład, tego...

(Na stronie, zakłopotany)

Właściwie powiedziawszy, to ja nie mam o tym najmniejszego wyobrażenia.

ZDZISŁAW

(wchodzi w balowym stroju, uprzejmy, uśmiechnięty, przy tym pewny siebie; w ręku ma nieduży bukiecik. Przechodząc kłania się damom i zbliża się do radcy)

Szukam parna wszędzie, by mu powinszować godności, jaką dziś współobywatele złożyli w pańskie ręce.

PIOTR

(serdecznie)

Dziękuję ci, panie Zdzisławie; dobrze, żeś przyszedł, bo właśnie chciałem...

ZDZISŁAW

(nie słuchając go, zbliża się do pań; do Eufrozyny)

Pani przyniosłem fotografię Garybaldego, której sobie tak życzyłaś.

(Wręcza jej).

EUFROZYNA

(z czułością i kokieterią)

Mille grâces! Ach! jakiż pan dobry! Czymże zdołam...

ZDZISŁAW

(do Helenki)

A dla pani ten skromny bukiecik na dzisiejszy wieczór.

HELENKA

(smutnie)

A cóż?  kiedy, widzi pan, ja nie będę na balu. A tak się cieszyłam na kotyliona, do którego mnie pan zaangażowałeś.

PIOTR

Jak to? ty byś nie miała być na balu twego ojca?! Czemu?

HELENKA

Mama nie pozwoliła.

PIOTR

(spuszczając z tonu)

A, to znowu co innego:

ZDZISŁAW

(półobojętnie)

A to szkoda, że pani nie będzie na balu.

HELENKA

Nie mów mi pan już o tym, bo się rozpłaczę. I tak już jestem dość nieszczęśliwa.

ZDZISŁAW

Gdyby można...

PIOTR

(do Helenki)

Ale zrobi się to jakoś, zrobi — już ja pomówię z matką o tym.

(Do Zdzisława biorąc go pod rękę)

Słuchaj no, Zdzisławeczku kochany, chciałem ci się zaradzić nieco względem mego urzędu. Widzisz, powiem ci pod sekretem, że on mnie trochę ambarasuje ... Nie czuję się na siłach, bym odpowiedział godnie.

ZDZISŁAW

Miałżebyś pan być niezadowolniony?

PIOTR

To nie, bo juścić to zawsze honor, ale widzisz, tak mi się teraz jakoś wydaje, jakbym chodził w pożyczanej sukni — nie czuję się na siłach, rozumiesz? Nie wiem doprawdy, z jakiej racji ja zostałem wybrany.

ZDZISŁAW

Jesteś pan znany jako człowiek porządny, spokojny, zamożny

PIOTR

(z dumą)

No, tak, tak.

ZDZISŁAW

Toteż wybór pański przeszedł prawie jednogłośnie.

PIOTR

No, tak, ale widzisz, tam może trzeba znać prawo, być uczonym, coś owoś... a ja, przyznam ci się, niewiele szkół wąchałem; człowiek od razu wszedł na drogę praktyczną i wziął się, mospanie dobrodzieju, do korzeni — na czym nieźle wyszedłem. Otóż do tego prowadzę, że nie mam, panie, talkach zdolności, żeby ...

ZDZISŁAW

Ale tam tego wszystkiego nie trzeba.

PIOTR

Nie? No, to cóż my tam będziemy robić?

ZDZISŁAW

Kadzić.

PIOTR

Kadzić? — no, to bardzo ładnie. A cóż ja tam będę radził, kiedy ja sobie w domu poradzić nie umiem.

ZDZISŁAW

Jesteś pan zbyt skromny — trochę odwagi i pewności. Czyż to nie ma o czym radzić? Ot, na przykład, masz pan przy swojej kamienicy kawałek bezużytecznego placu, więc zaproponować radzie miasta, aby go zakupiła na wystawienie jakiego gmachu publicznego. Pani radczyni skarżyła się niedawno, że idąc z kościoła, musi tonąć w błocie; wnieść więc, aby zaprowadzono chodnik. Kuzyn pański nie ma koncesji na handel...

PIOTR

Ależ, przez Bóg żywy, toć to wszystko sprawy prywatne, a tam podobno trzeba radzić o dobru publicznym.

ZDZISŁAW

(śmiejąc się)

Frazesa, panie! Czymże jest dobro publiczne, jeżeli nie zbiorem dobra pojedyńczych ludzi; niechże więc każdy stara się o siebie, aby jemu było dobrze, a tym samym przyczyni się do dobra publicznego.

PIOTR

(ucieszony)

Masz rację — jak Boga kocham. No, proszę, że mnie to nie przyszło nigdy do głowy!...

ZDZISŁAW

Czyż chodnik przed pańskim domem nie przyczyni się do porządku miasta? A gmach postawiony na pańskim gruncie nie podniesież jego świetnoś

ci? ...

PIOTR

Prawda, oczywista prawda. To mi się nazywa radzić zdrowo i jasno!

(Przez czas tej rozmowy Eufrozyna rzuca czułe i przeciągłe spojrzenie na Zdzisława, który tego nie widzi — Helenka zaś to zagląda do salonu, to mówi coś po cichu do Eufrozyny).

HELENKA

(przybiegając do ojca)

Tateczko! Więc wstawi się tatko do mamy, żebym choć kotyliona tańczyć mogła?

PIOTR

Ale to się rozumie — wstawię się, wstawię.

HELENKA

O mój złoty ojcaszku! jakże cię będę kochać za to!

(Biegnie znowu do dziurki).

Scena trzecia

CIŻ i EWA.

EWA

(w złym humorze — w balowym stroju; spostrzegłszy Helenkę, która złapana na gorącym uczynku, robi minką pokorną)

A to co? Co tu robisz? Wszak zabroniłam ci wychodzić z pokoju.

HELENKA

Tak, ale... tatko obiecał...

PIOTR

(wypierając się)

Co? ja!

HELENKA

No, przecież tatko...

EWA

Tyś jej pozwolił?

PIOTR

Ale uchowaj Boże!

EWA

Panno Eufrozyno, proszę zaprowadzić Helenkę do swego pomieszkania i zatrudnić ją czym.

EUFROZYNA

(robi minę obrażoną odchodząc).

EWA

(spostrzegłszy to)

Panno, jeżeli zechcesz, możesz przyjść potem do salonu, ale tam tok mało mężczyzn, że nie wiem, czy się panna będzie mogła dobrze zabawić.

EUFROZYNA

(na stronie)

Piękne zaproszenie! I to wobec niego — o! nie daruję ci tego! (Odchodzi przez drugie drzwi na lewo).

HELENKA

(idąc za nią)

Wiedziałam, że się na tym skończy.

EWA.

(patrząc za odchodzącą Eufrozyną)

Ta pani Eufrozyna już poczyna różki pokazywać i fochy stroić. Wzięłam to z litości...

PIOTR

Wszak to podobno jakaś krewna twoja.

EWA

(poskramiając go wzrokiem)

Me wiem o tym. Wzięłam ją do Helenki, bo nie chciałam, aby moje dziecko z byle kim zabierało znajomości

po pensjach. Lecz zdaje się, że będziemy musieli odmienić guwernantkę. Ale nie czas teraz o tym myśleć. Panie Zdzisławie, co to będzie? Panien się naschodziło tyle, a mężczyzn ledwie kilku.

ZDZISŁAW

(z pewnością)

Niech pani dobrodziejka będzie zupełnie spokojna, to już moja rzecz. Powiedziałem, że bal się uda, i udać się musi. Zamówiłem kilkanaście par nóg, które się niebawem zjawią.

EWA

Złośliwym jesteś, panie Zdzisławie.

ZDZISŁAW

(kłaniając się jak za komplement).

EWA

Myślałam, że połowa nie dopisze. Gdzie tam — wszystkie przyszły. Jedna tylko burmistrzowa odmówiła. Słaba, hm, ona słaba — kobieta jak słoń, i chora! O! nie daruję jej tego. (Do męża) A ty jeżeli mi się poważysz bawić u burmistrza i żyć z nim, to...

PIOTR

Ależ, kochanie, ta to mój naczelnik teraz.

EWA

Jaki naczelnik? Co za naczelnik? Tyś taki dobry, jak on. Ciebie wybrano i jego wybrano. Wolno ci radzić, co ci się podoba, bo to nie aa pieniądze przecie. A musiałbyś chyba nie kochać twej żony i twego dziecka, żebyś po tej obeldze, jaka nasz dom dziś spotkała, miał robić to, co się burmistrzowi będzie podobało. O! nie, on tak, ty inaczej — zawsze przeciw niemu.

PIOTR

(zakłopotany)

Ależ, duszko, tak nie można...

(Do Zdzisława)

Co? prawda?

ZDZISŁAW

To zależeć będzie od większości głosów.

PIOTR

A widzisz, aniołku.

EWA

Nic nie widzę i nie chcę widzieć. Nie powinieneś pozwalać, żeby ten burmistrz burmistrzował nad tobą, nad nami. Nie na tom poszła za ciebie, abym była poniżaną, obrażaną. Kobieta z takiego domu, jak ja, z taką edukacją, z takim sercem, warta była innego losu, a ja mam męża, który jest do niczego.

PIOTR

Ale przesadzasz, duszko. Widzisz, kompromitujesz mnie tylko przed Zdzisławem — gotów uwierzyć. Czegóż ty więcej chcesz, masz córkę, wygody — jesteś panią radczynią.

EWA

Wielki mi zaszczyt — radca, i to radca, o którym mówią, że go wybrano w nadziei smacznych śniadań i dobrych obiadków.

PIOTR

Ale to potwarz, duszyczko, czysta potwarz. Zaręczam ci.

(Siada).

EWA

Tak, siadaj, siadaj, a tam goście w salonie sami. Pięknymi gospodarz. Żebym choć jakie takie miała z ciebie wyręczenie.

PIOTR

I cóż ja mam robić?

EWA

To nie wiesz, co ,do gospodarza należy? Przecież to ty dzisiaj dajesz bal, więc twoim obowiązkiem jest gości bawić, częstować. Niechże choć to mam od ciebie.

PIOTR

No, to idę już, tylko się nie gniewaj, bo widzisz, to dopiero pierwszy mój występ na politycznym torze.

(Odchodząc, do siebie)

Ja wybrany dla śniadań — czysta potwarz.

(Wychodzi).

Scena czwarta

EWA, ZDZISŁAW, później PIOTR. (Podczas tej sceny służba od czasu do czasu przechodzi z ciastami i winem na tacach; muzyka w pewnych odstępach gra za sceną tańce).

EWA

(patrząc za mężem)

I to się nazywa mąż, pan domu, i to do takiego człowieka los mi przykuł, który nie jest nawet w stanie ocenić mnie, pojąć, zrozumieć, zaspokoić pragnienia takiej istoty, jak ja — o panie Zdzisławie, panie Zdzisławie! ty nie jesteś w stanie wytłomaczyć sobie, jakie to męczące położenie.

ZDZISŁAW

(na stronie)

Masz tobie, znowu na mnie spada słodki obowiązek zrozumienia tych pragnień.

(Zbliża się do niej)

O ja pojmuję to położenie i współcierpię z panią.

(Całuje ją w rękę).

EWA

Jest to szlachetnie z twej strony, panie Zdzisławie, ale ja tej ofiary przyjąć nie powinnam. Gdybym była młodszą, piękniejszą...

ZDZISŁAW

(na stronie)

To by się zdało.

(Wchodzi Służący z herbatą między nich).

ZDZISŁAW

(puszczając jej ręką, a biorąc herbatę — na stronie)

A to w porę przyszedł. Byłem w diabelnym kłopocie, co jej na to powiedzieć.

(Muzyka gra poloneza; Służący odchodzi do pierwszych drzwi na lewo).

EWA

Ale pan się tu zatrzymuje, a tańce się rozpoczęły.

ZDZISŁAW

Służę pani.

EWA

(uradowana)

Mnie? Skądże mnie? Tam tyle pań w salonie.

ZDZISŁAW

O pani!

(podaje jej ramię i wychodzi z nią do salonu).

PIOTR

(wchodzi po chwili z przekręconą w tył krawatką)

No, tom już zrobił swoje, Ewunia nie będzie mi mogła przyganić, że nie zabawiłem gości.

SŁUŻĄCY

(przechodzi z winem do salonu).

PIOTR

Cóż to, a o mnie zapominasz? Czy to ja nic nie znaczę?!

SŁUŻĄCY

(zbliżając się do niego)

Nie wiedziałem.

PIOTR

Co, nie wiedziałeś, że i ja potrzebuję ochłodzić się? Ośle jakiś

(wypija kieliszek).

Ty o mnie najprzód powinieneś pamiętać, rozumiesz? Bo ja twój pan, ja ci płacę

(wypija drugi kieliszek).

No, idź teraz.

(Służący wychodzi do salonu).

Zaraz mi lepiej jakoś.

(Spoglądając przypadkiem w lustro)

A to co? gdzie moja krawatka? Pan radca bez krawatki, Chryste Jezu!

(Spostrzegłszy, że przekręcona)

A! (Poprawia)

Tak. I kamizelka jakoś pomięta, może należałoby wziąść inną? Spytam się Ewuni.

(Chce iść).

(Służący wchodzi).

Co to? nie pili?

SŁUŻĄCY

Mało.

PIOTR

Czy im nie smakuje? Przecież wino niezłe. Pokaż.

(Próbując, wypija kieliszek)

Doskonałe, czego oni chcą?

(Wypija drugi)

Wyborne wino. Pewnie nie prosiłeś jak należy. Że też to beze mnie nigdzie się nie obejdzie — chodź!

Scena piąta

EWA, ZDZISŁAW, później SŁUŻĄCY, potem PIOTR.

EWA

(wchodzi prędko, zirytowana)

Zostawić mnie na środku salonu i odejść — o panie Zdzisławie, to się nie godziło.

ZDZISŁAW

Ależ, pani, to chwilowe zapomnienie.

EWA

Dawniej pan nie zapominałeś się tak. Teraz sprzykrzyłam się panu, nudzę pana. O, ja to widzę.

ZDZISŁAW

(na stronie)

Korzystajmy z chwili.

(Głośno)

To ja raczej znudziłem panią i dlatego szukasz błahych przyczyn, aby mnie się pozbyć,

(z udanym pathos)

żegnam panią!

EWA

(wstrzymując go)

Zdzisławie! co czynisz?!

ZDZISŁAW

(na stronie)

Masz tobie.

(Służący przechodzi).

EWA

(puszczając jego rękę, po cichu) Zostań, ja proszę.

ZDZISŁAW

(znudzony całuje ją w rękę).

EWA

Przebacz mi! nie zważaj na to, co mówię, ale bo widzisz, (nieraz ogarnia mnie straszne zwątpienie w siebie, w ciebie, w twoją miłość. Me mogę przypuścić, że ty, któremu się świat dopiero otwiera, ażebyś ty, mówię, był zdolny poświęcić nieszczęśliwej istocie najpiękniejsze chwile twojej młodości, zdaje mi się to niepodobnym. Oh! powinien byś mną (pogardzać.

ZDZISŁAW

(na stronie)

Jak ona umie czytać na moim sercu.

(Do Ewy)

Ależ, pani!...

EWA

O! nie tłumacz mnie, ja wiem, ja czuję, że jestem występną, a jednak nie mam siły oprzeć się temu pociągowi (słania się w jego objęcia).

(Muzyka gra polką).

ZDZISŁAW

(na stronie) I mnie jej wkrótce braknie.

EWA

Gdybym miała męża wedle moich pojęć, nie byłabym się może posunęła do tego stopnia.

ZDZISŁAW

(na stronie) Bardzo wierzę.

EWA Ale mój los okropny godzien litości (tuli się do niego).

ZDZISŁAW (na stronie)

Czego ona jeszcze więcej chce? Niechże mi teraz kto powie, co robić z tym fantem.

PIOTR (pijany ukazuje się we drzwiach)

Brawo! (brawo! a to oni tu, widzę, polkę tną w najlepsze.

(Ewa i Zdzisław zmieszani odchodzą od siebie). Tu tańcują, tam tańcują, wszędzie dziś tańcują u pana radcy — cały dom roztańczony, rozbawiony, pan radca także.

(Idzie do żony)

Bo widzisz, duszyczko, ja się troszeczki, mosterdzieju, tego, jak się nazywa — ululał. Przy 'Częstowaniu, jak mnie żywego widzisz, przy częstowaniu. Z tym kieliszek, z tym kieliszek, i tak ani wiem, kiedym się strąbił. Teraz bal się zrobił w głowie, wszystko mi w oczach tańcuje. No, no, tylko się nie gniewaj, duszyczko, widzisz, przy tak uroczystej ... uroczystości... jako gospodarz, to nic dziwnego ...

(Stojąc między żoną a Zdzisławem) Tylko, proszę was, zachowujcie to przy sobie w sekrecie, że ja tego... jak się nazywa, że pan radca się strąbił — to by było pięknie, żeby się świat dowiedział — cicho! sza!

EWA

(patrzy pogardliwie na męża i odchodzi).

ZDZISŁAW

(idąc za nią podaje rękę i wychodzą do salonu).

PIOTR

(nie widząc, że wyszli)

Bo widzisz, moja duszko, co w domu...

(Oglądając się)

A cóż u licha, gdzie się podziela? czy mi się śniło? A to kapitalne. A ja bym był przysiągł, że tu była moja żona i ten — któż to tu był więcej? Dalibóg nie pamiętam. No, to dziwne złudzenie.

(Zatacza się)

Jakoś niepewne pierwsze moje kroki na torze politycznym, trzeba się troszeczkę przedrzemnąć, żeby się świat nie dowiedział, że pan radca tego...

(Idzie do szezlonga stojącego w głębi i kładzie się)

Proszę, bardzo proszę, kieliszek nie zawadzi, winko dobre, wytrawne, nie zaszkodzi. — No, jak mnie kochasz. — Panowie, pro ... proszę, bardzo proszę.

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena szósta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena dziewiąta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT II

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT III

Scena pierwsza

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma  (ostatnia)

Niedostępny w wersji demonstracyjnej