Teofil Nowosielski

SKARBONKA UMYSŁOWA DLA GRZECZNYCH DZIECI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

SKARBONKA.

I. Wierszyki rozmaite.

PIOSNECZKA MAŁEJ WANDZI.

STRAŻ ANIELSKA.

PODPORA.

GRÓB SŁOWIKA.

SERCE ZA SERCE.

GNIAZDKO RODZINNE.

SIEROTA.

PODSŁUCHANY KWIATEK

LEŚNY DZWONEK.

PIOSNKA PRZY ŁÓŻECZKU.

PROŚBA DO BOGA.

ŻYCZENIE STASI.

ZDANIE DZIADUNIA.

ZŁOTA PSZCZÓŁKA.

PRZY KOŁYSCE.

ANIOŁ.

PRÓŻNOŚĆ.

DOM RODZICIELSKI.

BŁAWATEK.

KRZYŻ.

JAK TRZEBA WDZIĘCZNYM BYĆ BOGU.

NASIONKO.

DZIECI BAWIĄCE SIĘ W PIASKU.

GAŁGANIARKA.

NOWY ROK.

WIOSNA.

STACH NIEUK.

OCIEMNIAŁY.

CMENTARZ.

WIARA, NADZIEJA I MIŁOŚĆ.

SERCE MATKI.

CHŁOPIEC SPRZEDAJĄCY PIASEK.

ANIOŁ-STRÓŻ

KRZYŻYK SIEROTY.

ŻŁOBEK DZIECIĄTKA JEZUS.

KAZANIE JASIA.

PYTANIE.

Z POWINSZOWANIEM IMIENIN UKOCHANEJ MAMIE.

II. Bajeczki.

PIES I WIEPRZ.

SKNERA.

PAJĄK I JEDWABNIK.

STARZEC-SIEROTA I WIERNY JEGO TOWARZYSZ.

ŻYDEK W KAJECIE.

JAŚ ŁAKOMY.

PIESZCZOTY.

KOKOSZKA I BAŻANT.

ZAJĄC I WRONA.

JAŚ I KOTEK.

KOTEK I PIESEK.

OSIOŁ I ŁABĘDŹ.

CHŁOPIEC Z PTASZKIEM.

CHŁOPCZYK I MUCHA.

RÓŻCZKA WE ŚNIE.

ŻÓŁTA RÓŻA.

MŁODA MUSZKA.

DZIONEK GRZECZNEJ MANI.

JAŚ I KOT.

PSZCZÓŁKA.

EDZIO.

DRZEWKO.

OWCA I BARANEK.

MAŁA GOSPOSIA.

RÓŻA WODNA.

MAŁY ŻARŁOK.

RYBAK I MŁODA RYBKA.

GRZEŚ.

CHŁOPIEC I PTASZEK.

PANCERZ ZŁOTY.

LEW CHORY.

SKARBONKA UMYSŁOWA DLA GRZECZNYCH DZIECI

zawierająca: bajeczki, powiastki, nauczki i rozmaite wierszyki

Teofil Nowosielski,

Czem pieśń matki, poświęcenie,
Czem ta dziatki kształci, bawi
To Bóg w setne pokolenie,
Jeszcze wspiera, błogosławi.
Fr. Froebel.

SKARBONKA.

Rozmaite są skarbonki
Na Szpitale, na Ochronki.
I wy także me dziateczki,
Lubicie mieć skarboneczki
To gliniane to blaszane,
Na kłódeczki zamykane,
Gdzie składacie wciąż potrosze
Oszczędzone wasze grosze,
które Ojciec i Mateczka
Dają czasem na ciasteczka
Grosze, które z swej ochoty
Oddajecie na sieroty.
Prócz skarbonek dobroczynnych.
Jest na świecie wiele innych
Mniej potrzebnych, gdy je sknera
Albo lichwiarz sam otwiera.
Jest skarbonka jedna jeszcze,
Co na czele ją tu mieszczę,
Jest skarbonka najpewniejsza
A nad inne szacowniejsza.
Ta skarbonka, dziatek główka,
W niej rozumek — to gotówka.
Lecz kto rozum chce mieć w głowie,
Niech się o tem wcześnie dowie,
Że potrzeba tak jak grosze
Składać w główce wciąż potrosze,
Rady Ojca, Matki drugiej,
Ich nauki i przestrogi;
Bo nauka z młodych latek,
To skarb przyszły pilnych dziatek,
Skarb prawdziwy, mówię szczerze:
Tego woda nie zabierze,
Ani ogień wam niespali,
Bądzcie pewni, bracia mali!

I. Wierszyki rozmaite.

PIOSNECZKA MAŁEJ WANDZI.

Dana, dana, dana!
Wandzia wstała już zrana,
Klaszcze w rączki i skacze
I śmieje się, nie płacze,
I wyciąga rączęta,
I o Bozi pamięta.

Caca, caca, cacana,
Wandzia grzeczna kochana!
Słucha piosnki Maminej
Składa swoje rączyny.
Nie zna co to uporek,
Mówi z Mamą paciorek.

STRAŻ ANIELSKA.

Gdy już Matka uśpi w łóżku
Dziecko swoje wśród pościołki,
To przy dziecku, przy serduszku,
Wciąż czuwają dwa aniołki.

Lecz gdy dziecko się przebudzi,
Aniołki znikają z chatki;
Bo w dzień boży, pośród ludzi,
Strzeże dziecka serce Matki.

PODPORA.

Bóg nam dał władzę ciała i ducha,
I dał nam serce: kto serca słucha,
Kto ufa Bogu i sile swojej,
O własnych siłach sam mocno stoi.

Kto zawsze szuka obcej podpory,
Bezpieczny tylko do pewnej pory:
Gdy los usunie podporę zdradnie,
Bez własnej siły łatwo upadnie...

GRÓB SŁOWIKA.

Tu, przy kwiatku, dla ptaszyny,
W ziemi dołek zrób!
Faworytek nasz jedyny,
Tu będzie miał grób.

Wiosnę głosił mam i sobie,
W szczęściu i niedoli,
Dziś stoim przy jego grobie...
Jakże serce boli!

Jeszcze róże wtedy były,
Kiedyś zgasł, słowiku;
Śpij więc teraz, ptaszku miły,
Przy nieśmiertelniku.

SERCE ZA SERCE.

Matka, ścieląc dziecku łóżko,
Tak do niego się odzywa:
"Podaruj mi twe serduszko,
Gdzie Anioł-stróż twój przebywa."

DZIECKO.
Dam ci Mamo serce całe.
Kiedy takie twe żądanie;
Lecz jak oddam serce małe.
I coż dla mnie pozostanie?

MATKA.
Dam w zamianę serce moje
Za serduszko twe dziecięce:
Za serduszko dobre twoje,
Życie matki ci poświęcę...

GNIAZDKO RODZINNE.

Miłe gniazdko jest ptaszynie
Przy Ojcu i Matce;
Milej stokroć jest dziecinie,
Przy Rodzicach w chatce.

Ptaszek ściele swe gniazdeczko
Na drzewku, nad zdrojem;
Tęskni pisklę za Mateczką,
I za gniazdkiem swojem.

Choć i skrzydła mu odrosną,
By fruwał po świecie
To nasz ptaszek z każdą wiosną
Wraca do nas przecie.

Wszędzie pięknie słońce świeci,
Miłe strony inne;
Milsze stokroć dla was, dzieci,
Są miejsca rodzinne.

SIEROTA.

Moja Matka, Matka droga,
Już spoczywa w zimnym grobie,
A ja proszę Pana Boga
Żeby złączył nas tam obie...
Boże! skróć me dni tułacze,
Niech tu serce me wypłaczę!

Gorzkie moje łzy sieroty,
Kiedy nie mam Matki miłej.
Toć też nie mam żyć ochoty
Tęskno i mnie do mogiły.
Boże! skróć me dni tułacze,
Niech tu serce me wypłaczę!

Ludzie zimni mnie wygnali,
Dziś się tułam gdzieś za chatką,
Boże spójrz na łzy mych żali,
I połącz mnie tam z mą Matką...
Boże! skróć ino dni tułacze,
Niech tu serce me wypłaczę!

PODSŁUCHANY KWIATEK

— "Przebudzony wczas na wiosnę
Drobny kwiatek sobie rosnę,
Rosnę, kwitnę bardzo nizko,
Tuż przy ziemi mam siedlisko;
Patrzę z po za trawki kratek,
Utęskniony wiosny kwiatek.
Zowią dzieci mnie fijołkiem,
A jam w niebie był aniołkiem.
Dziś jak kwiatek żyć tu muszę,
Choć aniołka mam ja duszę,
Co wśród listków śni głęboko,
Nie każde ją dojrzy oko -
Kto ma jednak duszę tkliwą,
Serce, które bije żywo,
Kto jak kwiatek żyje skromnie,
Po zapachu trafi do mnie,
Zerwie kwiatek z łąk kobierca
I przyciśnie mnie do serca!"

LEŚNY DZWONEK.

Kwitnie sobie leśny dzwonek
Zdobny perłą rannej rosy:
Z wiosną wita jasny dzionek.
Złote słońce i niebiosy.

Leśny dzwonek na ustroni,
Wśród drzew cienia utajony,
Dzwonkiem swoim niebu dzwoni
Stwórcy składa swe pokłony.

Wdzięczny kwiatek w rannej ciszy
Dzwoni sercem po dąbrowie;
Ucho ludzkie go nie słyszy,
Lecz go słyszą aniołowie.

I Bóg słyszy kwiatka dzięki,
Ciche jego serca bicie;
Słyszy dziatki, gdy piosenki
Nucą Stwórcy za swe życie.

PIOSNKA PRZY ŁÓŻECZKU.

Zaśnij, dziecię, moje złotko!
Matka czuwa przy łóżeczku;
Zamruż oczki, i śnij słodko,
Mój najdroższy aniołeczku!

Śnij, mój synku, dziś bezpieczny,
Bo dziś matka strzeże ciebie;
Przy piosence mej serdecznej,
Śnij o kwiatkach i o niebie!

Śnij o niebie, moje dziecię,
Niech cię anioł w niebie pieści,
Nim cię do walk zbudzi życie,
Nim cię zbudzi do boleści.

Śpij, me dziecię, w łasce boskiej,
Nim się serce twe przebudzi,
Zanim poznasz życia troski.
Zanim poznasz łzy i ludzi.

PROŚBA DO BOGA.

Wysłuchaj mnie, dobry Boże!
Patrz na łzy, co z serca leję,
W Tobie tylko mam nadzieję;
Bo twa dobroć wszystko może!
Matka ciężko mi choruje,
Jakże moją nędzę czuję.
Biedna wciąż zalana łzami...
Boże, zlituj się nad nami!

Wielki Boże, Ojcze w niebie,
Zachowaj mi matkę drogą,
Ukochaną, choć ubogą,
Lub też zabierz mnie do siebie!
Mamże tułać się po świecie
Jak sierota - biedne dziecię;
Błagam, błagam Cię w pokorze
Wysłuchaj mnie, dobry Boże!

ŻYCZENIE STASI.

O! gdybym mogła ptaszyną być,
O! gdybym mogła skrzydełka mieć,
I jak ptaszyna, skrzydlate dziecię,
Wciąż fruwać sobie po bożym świecie,
Zwiedzać zielone gaje, dąbrowy,
I w czas wiosenny, wonny, majowy,
Potrącać skrzydłem o drzew wierzchołki
I mknąć w Niebiosy tam gdzie aniołki.

O! Gdybym mogła aniołkiem być,
Serduszko jego anielskie mieć,
I jak aniołek swemi uśmiechy
Z Nieba na ziemię znosić pociechy,
Koić żal sierot, ocierać łezki,
Modlić się za nie gdzie Pan Niebieski,
I znów do Nieba wrócić wesoło
Do mych braciszków, w aniołków koło.

O! gdybym mogła aniołkiem być
I blizko serca Mateczkę mieć,
Zniosłabym z Nieba w rodzinne progi
Gwiazdkę najdroższą dla Matki drogiej.
A tą gwiazdeczką co w Niebie gości,
Łezka gorąca mojej wdzięczności —
Za łaski twoje, Mateczko droga,
O życie której wciąż proszę Boga!

ZDANIE DZIADUNIA.

Dzień bez pogody,
Studnia bez wody,
Miasto bez gmachów.
Domy bez dachów,
Izba bez podłogi,
A stolik bez nogi,
Dzbanek bez ucha,
Stróż bez kożucha,
Furman bez koni,
Żołnierz bez broni.
Rolnik bez pługa,
Bez pana sługa,
Adwent bez postu,
Rzeka bez mostu.
Powóz bez kota,
Bez uczniów szkoła.
Uczeń bez pilności,
Dziewczę bez skromności,
Wszystko to — powiem śmiele,
Warto nie wiele!

ZŁOTA PSZCZÓŁKA.

Gdyby pszczółka mowę miała,
Wiem, jakby się odezwała:
"Ukochane lube dziatki,
Wy, co dobre macie Matki,
Pszczółki w pracy naśladujcie,
Czas szanujcie i pracujcie,
Bo na świecie pilność, praca,
I uzacnia, i zbogaca;
Gdy tymczasem gnuśne życie,
Tak jak truteń szkodzi skrycie.
Obok pracy i pilności,
Trzeba zgody i jedności,
Jak u pszczółek pośród ula,
Gdzie królową jest matula.
My pszczółeczki jej słuchamy;
Słuchajcież i wy swej Mamy,
Kochajcie ją i słuchajcie!
Wszakże kocha was matula,
I do serca was przytula:
Ona trudy dla was znosi,
Za was modły w Niebo wznosi;
Ona strzeże was i broni,
Często przez was łzę uroni!"

PRZY KOŁYSCE.

Moje dziecię, rączki żłóż,
Zmów paciorek, oczki zmruż,
I zaśnij słodko,
Moja pieszczotko!
Już i owieczki z pola wróciły,
Ciesząc się na swój spoczynek miły.

Już i słowik skończył śpiew,
Na gałązce śni wśród drzew,
I gwiazdki — jasno
Błyszczą i gasną —
A gdy na świecie snu dzieciom trzeba,
To aniołowie zstępują z nieba.

I twój anioł przyjdzie tu,
Strzedz cię będzie w czasie snu,
Zaśnij więc słodko,
Moja pieszczotko!
We dnie i w nocy i w każda dobę,
Anioł lub Matka czuwa nad tobą...

ANIOŁ.

Co rok z rana, bardzo wcześnie,
W dzień twojego urodzenia,
Gdy spoczywasz jeszcze we śnie,
Anioł skrzydłem cię ocienia.

Anioł w dzień twój pożądany
Niewidzialny jest przy łóżku,
I przez dar, od Boga dany,
Przegląda się w twem serduszku.

Nie napróżno Anioł stoi
I twe serce we śnie bada.
Bo on z każdej myśli twojej
Niebu sprawę wiernie składa.

Co dobrego przez dzień cały
Uczyniłeś-li dla cnoty,
Niewidzialny Anioł mały
Zapisuje w księdze złotej.

Lecz gdy serca twe odsłoni
I złe myśli tam spotyka,
On nad Tobą łzę uroni.
I od ciebie we śnie znika...

PRÓŻNOŚĆ.

Chrońcie się chrońcie
Błyskotek, dzieci;
Chciwie nie gońcie
Za tem, co świeci.

Bo wy niewiecie,
Że złe znienacka
Przechodzi w życie
Pochodzi z cacka.

Z cacka złotego,
Co pięknie lśniło,
Już dużo złego
Dla dzieci było.

Złem nienajmniejszem
Jest żądza wielka,
Złem najzgubniejszem
Jest próżność wszelka.

Pycha złe budzi,
Rozłącza z Bogiem,
Próżność dla ludzi
Największym wrogiem.

Chrońcie się chrońcie
Błyskotek, dzieci;
Chciwie niegońcie
Za ten, co świeci.

Koniec wersji demonstracyjnej.

DOM RODZICIELSKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BŁAWATEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRZYŻ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK TRZEBA WDZIĘCZNYM BYĆ BOGU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NASIONKO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIECI BAWIĄCE SIĘ W PIASKU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GAŁGANIARKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NOWY ROK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIOSNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STACH NIEUK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OCIEMNIAŁY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CMENTARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIARA, NADZIEJA I MIŁOŚĆ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SERCE MATKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOPIEC SPRZEDAJĄCY PIASEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ANIOŁ-STRÓŻ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KRZYŻYK SIEROTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻŁOBEK DZIECIĄTKA JEZUS.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KAZANIE JASIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PYTANIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z POWINSZOWANIEM IMIENIN UKOCHANEJ MAMIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II. Bajeczki.

PIES I WIEPRZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SKNERA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PAJĄK I JEDWABNIK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STARZEC-SIEROTA I WIERNY JEGO TOWARZYSZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻYDEK W KAJECIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚ ŁAKOMY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIESZCZOTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOKOSZKA I BAŻANT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZAJĄC I WRONA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚ I KOTEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KOTEK I PIESEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSIOŁ I ŁABĘDŹ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOPIEC Z PTASZKIEM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOPCZYK I MUCHA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RÓŻCZKA WE ŚNIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻÓŁTA RÓŻA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MŁODA MUSZKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIONEK GRZECZNEJ MANI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAŚ I KOT.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PSZCZÓŁKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EDZIO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DRZEWKO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OWCA I BARANEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAŁA GOSPOSIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RÓŻA WODNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAŁY ŻARŁOK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RYBAK I MŁODA RYBKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GRZEŚ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOPIEC I PTASZEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PANCERZ ZŁOTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LEW CHORY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej