Konwersja wykonana przez firmę Netpress Digital Sp. z o. o.

Spis treści

ROZDZIAŁ I

ROZDZIAŁ II

ROZDZIAŁ III

SPISEK W BEDFORD-ROW

Lam Jan

ROZDZIAŁ I

(O romansie p. Perkinsa z panną Gorgon i o dwóch nieprzyjaznych sobie stronnictwach w Oldborough).

— Drogi Jańciu — zawołała Łucusia ż miną niezmiernie roztropną — tak być musi, jak ja mówię. Powiadam ci najpierw, że nie stać nas na mieszkanie przy ulicy Doughty Street, gdzie mieszka arystokracja. Musielibyśmy tam trzymać troje sług, a ciotka Biggs mówi, że podatki same wynosiłyby 23 f .st. Musimy wynaleźć co innego, ale to ci powiadam, że będziemy mieszkali w mieście.

— Widziałem właśnie przecudny domek w Chelsea — zauważył Jańcio. — Ulica Paradise-Row, nr 17. Ogródek, ogród warzywny — pięćdziesiąt funtów rocznego czynszu, i omnibus idący do miasta staje tylko o milę stąd!

— Co, ja bym miała cały dzień siedzieć sama w domu, podczas gdy ty miałbyś się rujnować na dorożki? Mój drogi Jańciu... tożbym ja tam umarła ze strachu! Ja... ja bym się bała... ale bałabym się o ciebie!... Wszak przyznasz, że ulice w tej stronie są bardzo źle oświetlone i że włóczy się nimi mnóstwo podejrzanych ludzi... Pełno po drodze szynków... i pijanych murarzy irlandzkich! Chciałżebyś, abym zginęła z trwogi, drogi, kochany Jańciu!

— Mo-oja kochana! — rzekł Jańcio i w tej samej chwili nadmiar uczucia zmusił go objąć ramionami kształtną kibić Łucusi i przycisnąć jej dłoń do swojej kamizelki, tj. do tej części ubrania męskiego, którą panie podejrzewają często o to, iż zakrywa ona przed ich pięknymi oczkami nasze wielkie serca. — Moja kochana! Nie mów mi takich rzeczy! Nie mów mi ich nawet żartem! Jeżeli nie chciałem nająć apartamentu w kamienicy miejskiej, zajętej przez różnych lokatorów, którzy by wraz z nami tam przemieszkiwali, to powodowałem się względem na twoje, kochana Łucusiu, urodzenie, na twoje związki familijne, na to, jednym słowem, że pochodzisz z rodu baronetów. Gorgon. Tyś powinna mieć dom sama dla siebie. Dla mnie mieszkanie w czynszowej kamienicy byłoby wcale wystarczające, ale dla ciebie, dla ciebie!

Rozmowa ta, jak wszystkie rozmowy tego rodzaju, skończyła się w ten sposób, że uchwalono, czego chciała Łucusia. Zaraz po ślubie Jańcio i ona zająć mieli mieszkanie w jego własnej kamienicy, zamieszkałej przez różnych lokatorów, przy ulicy Bedford-Row, położonej w śródmieściu Londynu, gdzie potrzeba być kilkakrotnym milionerem, ażeby mieć to, czego Anglik przede wszystkim pragnie, tj. „dom cały dla siebie".

Teraz mitszę wyjaśnić szanownemu czytelnikowi, kto był Jańcio. Był to Master John Perkins, Esąuire , prawnik, należący do korporacji Middle-Temple, a tym samym człowiek, mający przed sobą karierę wiodącą do najwyższych posad sędziowskich w Zjednoczonym Królestwie (pod warunkiem, by przed osiągnięciem tych zaszczytów kandydat nie umarł z głodu). Łucusia zaś była córką śp. kapitana Gorgon i Marianny z Biggsów, jego małżonki. Sp. kapitan był wielkim familiantem jako młodszy syn baroneta, kuzynem lorda Iksford, pochodzącego z familii Ipsilontown, ale cała ta parantela pogniewała się na niego z powodu, iż pojął w małżeństwo młodziutką, piękną, ale nie jaśniewielmożnie urodzoną panienkę, która utrzymywała pensjonat w Canterbury. Posiadała ona 600 funtów majątku, który to kapitał śp. kapitan ulokował niezbyt korzystnie, nabywając zań karetę podróżną i podróżny necessaire  dla siebie, z brzytwami, szczotkami, mydełkami itd. — po czym oboje wyjechali w podróż po Europie, w której to jednej z pięciu części świata śp. kapitan zwiedzał przede wszystkim rozmaite więzienia za długi, póki na koniec w jednym z nich nie umarł. Przez cały ten czas żona jego i córka żyły z funduszów dostarczanych im przez pannę Janinę Biggs, która po wyjściu za mąż siostry objęła pensjonat w Canterbury i pracowała, jak tylko taka kobieta urodzona na „ciotkę" pracować potrafi.

Na szczęście, nieszczęście chciało, że umarła jakaś jeszcze starsza ciotka i zostawiła obydwu siostrom, tj. kapitanowej i pannie Janinie, siedem tysięcy funtów w walucie znanej jako sterling i ponad którą lepszej dotychczas nie wynaleziono. Panna Janina porzuciła wówczas swój pensjonat i zamieszkała na przedmieściu w Londynie, wdowa zaś po kapitanie osiadła w Brukseli, gdzie żyła jak mogła z połowy procentu, wynoszącego razem 210 f.st. Połowa ta czyniła w Belgii przeszło 3 000 franków, ale śp. kapitanowa byłaby dała radę nie tylko procentom, lecz i kapitałowi także, gdyby owa starsza ciotka, umierając, za poradą dobrego adwokata nie była napisała testamentu w ten sposób, że po śmierci mamy Łucusia została właścicielką schedy nie nadwerężonej wymogami eleganckiego i wykwintnego życia. Kto umie arytmetykę, to tym samym wie, że Łucusia w młodziutkim bardzo wieku została naraz jedyną właścicielką sumy, którą nie łatwo znaleźć na ulicy nawet w City londyńskiej.

Ciotka jej po ojcu, a raczej wujenka, lady Gorgon, i ciotka jej po matce, panna Janina Biggs, eks-nauczycielka, zapraszały ją obie do siebie i Łucusia przebywała po pół roku u jednej i u drugiej. Obecnie przybyła po raz wtóry do panny Biggs, przy placu Carolina, Meklemburgh Square, i w mieszkaniu tej niezmiernie poczciwej i szanownej, jakkolwiek sędziwej już dziewicy Master John Perkins, Esąuire, znalazłszy się raz na herbacie, po rozmaitych westchnieniach, rumieńcach, wymianach kwiatów, podnoszeniu chustek od nosa i innych niedogodnościach romantycznych zdobył serce panny Łucji Gorgon.

Tyle co do panny.

Perkins — także sierota, był sierotą! I nieraz, kiedy byli razem z Łucją i kiedy Febus Apollo ostatnimi blaski swymi złocił minaret, trywialnie zwany „cybuchem królowej", dlatego iż przezeń wychodzi dym skonfiskowanych, bo przemyconych i spalonych wskutek tego skrzyń tytoniu, i kiedy wszystkie inne dymy i mgły londyńskie szarym murem ścieliły się po gazonach z natury już swojej równie szarych jak one — nieraz, powiadam, w takiej poetycznej chwili Jańcio i Łucusia zastanawiali się, jaką też dziwną analogię los między losami ich stworzył. Oboje byli sierotami, bez ojca i matki. Oboje nie mieli rodzeństwa. Perkins miał lat 23, a Łucusia także, co razem wynosiło 46 — a co dziwniejsza, że podczas gdy Łucusia z bliższych krewnych posiadała tylko ciotki, to Jańcio znowu miał samych tylko wujaszków. O, nieodgadniona, niepojęta sympatio dusz stworzonych jedna dla drugiej! O, tajemniczy węźle jednoczący serca! Wspominam o was z mistyczną grozą i jeżeli znam niedocieczone wasze głębie, to ich przenigdy na jaw wywlekać nie myślę! Mam zamiar mówić tylko o skonstatowanych faktach.

Skonstatowanym faktem jest, że Jańcio i Łucusia poszaleli oboje, tak jak powinny poszaleć w ich wieku i położeniu młode serca, jeżeli są warte bodaj trzy grosze. Łatwo im też było wynajdywać sobie podobieństwa sytuacji, wspólne a nie odkryte przedtem prądy uczucia, tajnie duszy, ni stąd, ni zowąd łączące się w jedną myśl niezmiernie wyraźną i jasną — kochali się i byli bardzo młodzi! Perkins tłumaczył to zresztą topograficznie niewielką odległością ulicy Bedf ord-Row, przy której mieszkał, od Caroline Place, Meklemburgii Sąuare. W bólach, nieoddzielnych od każdej prawdziwej miłości, czerpał on, jak twierdziły niewymowną pociechę z przeświadczenia, iż jedna i ta sama „śmietanczarka" dostarcza nabiału i Łucusi wraz z ciotką, i jemu wraz z wujaszkiem jego.

Mamże ja, stary, pisać dłuższe komentarze do tego zazdrości godnego stosunku? Zapewniam jedynie, iż nie było nigdy poczciwszego, prostoduszniejszego, serdeczniejszego, łagodniejszego, zabawniejszego przy tym i tęższego chłopaka niż John Perkins. Ojciec jego, dr Perkins, umierając poruczył go opiece p. John Perkins, Esąuire, brata swojego, a członka przezacnej firmy „Perkins, Scully and Perkins", tak znanej w Oldborough, że dłużej o wielkości jej i zaletach rozpisywać się nie potrzebuję. Wspomnę tylko, że jeden z jej firmodawców, Master William Scully, Esąuire, reprezentował ją w angielskiej Izbie Gmin wobec Londynu, świata i reszty systemu słonecznego. Zresztą firma trudniła się adwokaturą na prowincji i z tego zajęcia czerpała znaczne swoje intraty.

Jańcia naszego całym majątkiem był dom w Londynie przy ulicy Bedford-Row, który po śmierci ojca jego wynajęty został na chambers, tj. na pojedyncze mieszkania, i przynosił sto funtów czystego dochodu. Póki zostawał u stryja w Oldborough — tj. Jańcio, nie dom — wraz z rodzeństwem stryjecznym, liczącym czternaście głów rozpaczliwie czerwonowłosych — liczono tylko po 50 funtów rocznie za jego wikt, stancję, suknie i pieniądze dawane mu „na rekreację" ; resztę zaś przychodu kapitalizowano sumiennie, póki nie doszedł' do pełnoletności. Kiedy już Jańcio stanął na tym prawnym szczeblu obywatelskiej dojrzałości i samodzielności, czyli innymi słowy, kiedy już był członkiem dwóch deklamacyjnych klubów w Oldborough, złożonych z młodzieży kupieckiej i adwokackiej, kiedy zaczął grywać na flecie i przegrywać codziennie po parę pence w bilard, kiedy napisał sonet i szaradę, był drukowany w Oldborough Sentinel, kiedy, na koniec, wujenka jego dostała spazmów, odkrywszy nie wyjaśnionym dotychczas sposobem o trzeciej godzinie rano, iż synowiec oddaje się nałogowi kurzenia tytoniu — jednym słowem, kiedy Master John Perkins stanął zupełnie na przeciętnej wysokości wolnourodzonego „Syna Wyspy, Królującej Morzom i Dalekim Lądom" (i borykającej się z akcyzą) — odkrył on, iż zawód adwokata na prowincji nie odpowiada ani trochę jego usposobieniu, że rodzina jego wuja, w istocie nieco pospolita i bardzo ruda, nie zdoła zapełnić mu życia, i wskutek tego postanowił przesiedlić się do Londynu i szukać tam kariery. Tak się też stało, jakkolwiek wszystkie ciemnorude wujenki i jasnorude kuzynki wołały wniebogłosy, że Jańcio to jest chłopak zgubiony — i w chwili, gdy rozpoczynam moje opowiadanie, bohater ten mieszkał na własnym swoim poddaszu, którego okna wychodziły na ogród. Łucusia zaś, dowiedziawszy się, iż niezadługo opróżniony będzie w kamienicy Jańcia apartament złożony. z kilku wcale ładnych pokoików, swiedziła go i, jak słyszeliśmy, uchwaliła peremptorycznie, że tam, a nie gdzie indziej, rozpocznie swoje funkcje jako pani Perkins, skoro nią zostanie.

Szczegóły te są niezawodnie nudne i opowiadam je rozwlekle, ale są one niezbędne do zrozumienia tego, co nastąpi. Nadto muszę jeszcze dodać, że p. Scully, wspólnik stryja Jańciowego, był opozycyjnym deputowanym miasta Oldborough do Izby Gmin, podczas gdy stryj Łucusi był drugim, ale ministerialnym reprezentantem tegoż przesławnego grodu.

Znakomity ten mąż, starszy brat śp. kapitana Gorgon, ojca Łucusi, zamieszkiwał odwieczny familijny dwór Gorgon Castle i znany był na wielu placach mustry i na mnogich paradach jako jenerał-major, w kalendarzu heraldycznym zaś jako Sir John Grinisby Gorgon, Baronet M.P. (Co bynajmniej nie znaczy: manu propria, ale: member of parliament, tj. członek parlamentu). Ożenił się był zresztą, równie jak śp. kapitan, poniżej swego stanu, z jedynaczką, córką niejakiego Master Hicks, ogromnie bogatego piwowara w Oldborough, który oprócz swego browaru posiadał kapitały hipotecznie ubezpieczone na rycerskiej posiadłości Gorgon Castle, a zrzekł się ich na rzecz córki i ukochanego a świetnie utytułowanego zięcia.

Czym była lady Gorgon pod względem psychologicznym, to się pokaże z niniejszego opowiadania. Pod względem czysto fizycznym oko poety mogłoby było odkryć wiele punktów" podobieństwa między nią a rosłymi, garbonosymi, szerokobokimi kobyłami, które rozwoziły piwo tatunia dobrodzieja po całej okolicy. W dwudziestym roku życia była to okazała, przystojna bardzo, ale herkulicznie zbudowana panna, w czterdziestym piątym rozwinęła się już była nad wszelki wyraz i co do potężnej postaci mogła szukać równej sobie osoby pomiędzy 150 z górą milionami niewiast podległych łagodnemu berłu najjaśniejszej królowej Wiktorii. Pięć stóp i siedem cali wzrostu, 13 kamieni wagi (kamień = 14 funtów), jednym słowem nie „córka pułku", ale raczej „matka pułku grenadierów". Przy tym posiada jeszcze trzy córki, tej samej co ona miary, i młodszego o dziesięć lat od najmłodszej z panien syna, Jerzego Augusta Fryderyka Grimsby Gorgon, którego trzymał do chrztu jeden z książąt krwi, zważywszy zasługi, jakie jenerał Sir John Grimsby Gorgon przez długie lata zaskarbił sobie w jego przedpokoju, w królewskiej stajni i psiarni.

Zbytecznym byłoby dodawać do tego opisu postaci lady Gorgon, że mąż jej, pan jenerał, był chudziutkim, szczuplutkim, króciutkim indywiduum o pergaminowej fizjonomii, przypominającej łupinę dobrze wysuszonego orzecha włoskiego. Tak zawsze miłość łączy pary ludzkie: olbrzymy z karłami — a co gorsza, spaja je ona raz na zawsze węzłem małżeńskim! Kiedy pokój owiec na przyjęciu dworskim w St. James (anonsował donośnym głosem: — Sir George and Lady Gorgotn — oczy całego towarzystwa, zwrócone w stronę drzwi, widziały tylko kilkanaście pięter jaskrawoezerwonego atłasu, ponad którymi, na kształt obłoków, unosiły się przepyszne pióra strusie, a obok tego ogromu jedwabiów i mięsa dreptało coś rakowoczerwonego, świecącego guzikami o koronie królewskiej, jak źrebię koło rosłej kłączy. Był to jenerał Gorgon, owiany spódnicami swojej połowicy, a raczej trzyćwiertnicy.

Znakomity ten wojownik odbył był sto dwadzieścia ćwiczeń i manewrów na błoniach pod Hounslow i w zaroślach pod Wormwood, ale w ciągu tej długoletniej .kariery bohaterskiej nie zdarzyło mu się nigdy dobyć szabli przeciw nieprzyjaciołom kraju i państwa. Ma się rozumieć, że wskutek tego,wszystkiego postawa jego była nadmiernie marsowa, a głos i rozmowa szły o lepsze z furiami germańskiej krwiożerczości, z walkiriami i ich orkiestrowym akompaniamentem, według partycji i kompozycji Wagnera, Liszta, Kruppa i Armstronga. Umiał on na pamięć cały schematyzm armii, od feldmarszałka do majora — resztą oficerów gardził bezwarunkowo. W Gorgon Castle, zamiast dzwonka, trąbka wojskowa wzywała gości do śniadania i do obiadu, a o wschodzie słońca wypalano z działa. Kiedy już od wielu lat zaniechano w wojsku pudru i harbajtla, Sir George używał jeszcze ciągle tej ozdoby i nie wierzył ani w Wellingtona, ani w zwycięskie kolumny z wojny hiszpańskiej i spod Waterloo, bo „żelazny książę" ośmielił się bić - Francuzów bez tego pierwszego warunku wszelkiej strategii i taktyki, bez — żelazka fryzjerskiego. Mówiąc o księciu zwykł był wyrażać się: „A, lord Wellington! Znałem go, znałem... prowadził prawoskrzydły pluton... przypominam go sobie doskonale, kapitana Wellesleya!" W rozmowie potocznej klął jak dorożkarz, do kościoła uczęszczał bardzo pilnie, rano i wieczór odczytywał rodzinie i służbie modlitwy i ustępy z Biblii, nabierał z góry swoje córki i udawał, że nabiera tak samo i żonę, ale wierzyli temu tylko ludzie nie wtajemniczeni w bliższe stosunki. Prócz tego Sir George dawał u siebie w domu obiady i wieczory, na które nigdy nie zapraszał „przyjaciół" — trzymał mnóstwo liberii, morzonej głodem, i był, jednym słowem, najgłupszą, najpompatyczniejszą i najnieznośniejszą figurą, jaką sobie wyobrazić można w czerwonym mundurze ze złotymi haftami i w kapeluszu z białym, pierzem.

Nikt nie będzie mógł wątpić, iż wszystkie te przymioty czyniły go niezmiernie popularnym w jego towarzystwie i w całym kraju. Był on nie tylko popularnym i lubianym — był ubóstwianym; od tego jest przecież „towarzystwo" angielskie i od tego mamy naród „Królujący Morzom i Dalekim Lądom" (i borykający się z akcyzą) et caetera. Na całej kuli ziemskiej nie było człowieka, któremu by droga żywota przedstawiała tak mało cierni; który by miał mniej wyrzutów sumienia; na którego by spadło więcej zaszczytów i uznania ogólnego; którego by powszechniej szanowano i szacowano; nie było męża jak jenerał-major Sir George Grimsby Gorgon, M. P.

Mylady wdała się w niego była moralnie i podziwiali się oni nawzajem niezmiernie. Nim lady Gorgon atoli wyszła za mąż za baroneta, zaszły były jakieś sielankowe miłostki między nią a p. Williamem Scully, Esąuire, o którym już wspomniałem, jako o M. P. i członku firmy „Perkins, Scully and Perkins". Były o tym różne historie, a szczególnie jedna historia o jakichś tam konfiturach czy tortach, z której można by było wnosić, iż rzeczy zaszły bardzo daleko. Nie chcę robić plotek, ale mówiono coś, a raczej cmokano coś — podobnego do całusów. Bądź co bądź, skoro jenerał — a wówczas dopiero major, ale już baronet — raczył zwrócić się w jej stronę, pięcioletnia mitręga romantyczna p. Scully wzięła w łeb od razu. Przestała go znać, przestała poznawać na ulicy jego siostrę Salusię, najserdeczniejszą przyjaciółkę i powiernicę swoją, i po czternastodniowych konkurach oddała cały ogrom swoich wdzięków malutkiemu oficerowi. Ojciec jej umarł wkrótce, hipoteka posiadłości Gorgon Castle znalazła się wolna, a jenerał miał tym samym do swojej dyspozycji dwa krzesła poselskie z Oldborough, z których jedno zajmować sam, a drugie rozdawał według upodobania.

Ponieważ wówczas torysowie   byli u steru, więc jenerał był torysem — wskutek czego W. Scully, Esąuire, odstąpił od zasad konserwatywnych, wktórych urodził się, ochrzcił i wyrósł, a nawet przestał uczęszczać do urzędowego kościoła, gdzie raził go zbyt mocno widok jenerała i jego żony rozpierających się w kolatorskiej ławce. W. Scully, Esąuire, przystał tedy do zboru dysydenckiego i stał się jednym z najpotężniejszych filarów wolności, niepodległości i niezawisłości zdania, jakie znano w naszych czasach.

Dzięki tej okoliczności Sir George po pięciu latach małżeństwa przekonał się, iż na utrzymanie się przy obydwu krzesłach poselskich z Oldborough potrzeba dopłacać 700 f. st. rocznie. W szóstym roku kandydat liberalny stanął przeciwko jego kandydatowi i przycisnął go prawie do muru. Po. osiemnastu zaś latach tego antagonizmu W. Scully, Esąuire, wzgardzony niegdyś konkurent do ręki lady Gorgon, wyszedł z urny wyborczej większą ilością głosów niż sam baronet. Jedno z krzeseł poselskich stracone było dla rodu Gorgonów, dla świętych interesów państwa, chrześcijaństwa i Europy, dla zasad konserwatywnych i dla tych wszystkich rzeczy, które... (proszę przeczytać resztę w jakimś czasopiśmie ministerialnym).

Trudno sobie wyobrazić, co się działo dnia tego w Gorgon Castle. Żaden słownik nie zawiera przekleństw, jakie wygłosił p. jenerał, gdy mu tak sprzed nosa zniknęła posada przynosząca mu 1 500 funtów rocznie. Mylady była pełna rezygnacji i szukała pociechy w modlitwie, zgrzytając zębami. W zajeździe Pod Herbem Gorgonów w Oldborough wybito wszystkie okna (zajazd ten, ma się rozumieć, był własnością jenerała i oberżysta był torysem). Burmistrz, z urzędu swego gorgończyk i torys, i koledzy jego aldermenowie nie śmieli oczu na świat pokazać. A ciężki ten wróg i renegat, W. Scully, nazajutrz przeprosił się z urzędowym kościołem i kiedy ks. Snorter wygłaszał uroczystym gipsem błagalne modły o błogosławieństwo Niebios dla obu Izb parlamentu, dziękował mu oficjalnie jednym okiem, a drugim spoglądał tryumfująco ku ławie kolatorskiej — przebrzydły kacerz, radykał, prostak, kryminalista! Jenerał — który jako człek wojskowy modlił się zawsze stojąc, aż usiadł z oburzenia, a mylady rozszlochała się w głos jak pauper pod łagodną różdżką sługi 'parafialnego.

Od czasu tego zwycięstwa Mr. Scully chodził zawsze do urzędowego kościoła twierdząc, iż koniec końców „wszyscy jesteśmy braćmi". Wspólnik jego, stary Perkins, trzymał atoli jeszcze ciągle z dysydentami i z ich zborem. W gruncie rzecz miała się tak: firma odbyła walną naradę. Mówiono wiele pro i contra i stanęło na tym, że dobrze jest nie zrywać ani z religią państwową, ani też nie narażać się innowiercom, jeden więc reprezentant domu niech będzie episkopalnym, a drugi nonkonformistą. Ile znałem firm adwokackich w prawdziwie angielskim prowincjonalnym mieście, wszystkie trzymały się tej taktyki, a mówiono mi, że są domy książęce, gdzie ojciec i syn w podobny sposób dzielą się obowiązkiem jednania sobie serc narodu.

W trzy miesiące po wyborach odbyły się w Oldborough wyścigi konne, połączone z balem. Sir George tak był rozgniewany swoją porażką, że przeznaczył 15 funtów na osobną nagrodę wyścigową, noszącą jego imię. Scully nie ruszył się nawet z Londynu; napisał list tej treści, że „jakkolwiek w wysokim stopniu uznaje potrzebę utrzymania chowu koni, z którego Anglia zawsze słynęła, to nie może brać udziału w zabawkach wyradzających się w namiętność szkodliwą i występną". Uchwalono, że,była to nędzna wymówka i nic więcej. Lady Gorgon wyglądała imponująco w czterokonnym koczu, z którego przypatrywała się wyścigom. Przyjęła ona chętnie obowiązek gospodyni balu, który zgromadzał w jednej sali właścicieli dóbr i mieszczan, torysów i wigów, i odbywał się ostatniego dnia wyścigów. Tegoż dnia na wszystkich rogach ulic itp. pojawił się w formie plakatu następujący: „List znakomitego naszego posła Williama P. Scully, Esq. itd."

Izba Gmin, w środę 9 czerwca 18 ...

„Kochany panie Heeltap! Znasz pan moje zdanie o wyścigach konnych i jakkolwiek nie ganię nikomu z was jego udziału w tej zabawie, to mam nadzieję, że ocenicie w sposób słuszny moralne pobudki, które mnie od tego wstrzymują. Chociaż atoli j a nie pozwoliłbym, ażeby moje nazwisko figurowało na liście komitetu areny, to zawsze jeszcze jeden z reprezentantów miasta Oldborough wolnym jest od tych skrupułów. Sir George Gorgon jest pomiędzy wami i jakkolwiek nie zgadzam się z szanownym baronetem w niejednej żywotnej kwestii, cieszę się z tego, iż nie pozbawił was swojej obecności. Jako szlachcic, jako żołnierz i jako właściciel ziemi, czymże może on przyczynić się lepiej do dobra ogółu niż popieraniem rozrywek publicznych?

„Gdybym zresztą nawet nie miał skrupułów, o których mówię, nie mógłbym w tej chwili opuścić stolicy. Ważny bill, dotyczący drenowania gruntów i naprawy parkanów w Oldborough, stoi dziś na porządku dziennym w Izbie i możesz pan być pewnym, że będę na moim posterunku. Nie wątpię, że Sir George, gdyby był tutaj, głosowałby w tym wypadku razem ze mną i że wszelkie względy partyjne umilkłyby wobec drogich nam interesów kochanego naszego miasta rodzinnego.

„Zbliża się atoli inna sposobność, przy której dumny będę podać mu rękę. Dajecie bal 16 bm. Zapomnienie sporów między stronnictwami — niewinna wesołość — widok piękności, naszych piękności — widok naszych córek rozkwitających jak róże, naszych matron uszczęśliwionych wesołością i wdziękami swoich dzieci — oto scena, dla której żaden Anglik nie może być obojętnym i od której z dala pozostać byłoby niepodobieństwem. Co się mnie tyczy, przybędę niewątpliwie i mam zaszczyt angażować niniejszym wszystkie panny z partii torysów, które by jeszcze nie miały partnera.

„Wiesz pan, że opływam tutaj w różne dobre rzeczy i że nam, ludziom starego autoramentu, po balu kolacyjka szczególnie jest pożądaną. Bądźcie łaskawi przyjąć tych parę kozłów i żółwia na zupę, które dołączam. Szanowny mój kolega, który tej zimy tale hojnie zaopatrywał ubogich swoją zupą, nie odmówi może łyżki tej, którą posyłam z chętnego serca. A więc do widzenia dn. 18 bm. i vive la joie ! Jestem, kochany panie Heeltap, zawsze pańskim sługą W. Pitt Scully"

„P.S. Ma się rozumieć, że list ten jest ściśle poufnym. Powiedz pan, że zwierzynę itd. nadesłał ktoś „życzliwy naszemu miastu".

Wbrew temu poleceniu p. Heeltap, jak widzimy, ogłosił pismo swojego przyjaciela drukiem, wraz z przedmową, w której nadmienił, że nie widzi przyczyny robienia sekretu z pięknego postępku p. Scully.

Wzmianka w liście o rumfordzkiej zupie Gorgonów była po prostu morderczą, zapewniano bowiem, że kilkunastu ubogich w Oldborough umarło wskutek jej spożycia. Mylady oniemiała z gniewu po przeczytaniu epistoły p. Scully, a Sir George nie posiadał się ze złości, zwłaszcza gdy dla zrównoważenia zwierzyny i żółwia zmuszony był posłać dziesięć tuzinów butelek szampana do hotelu Pod Herbem Gorgonów, gdzie bal miał się odbyć. Byłby chętnie został w domu tego wieczora, ale nie śmiał.

O dziewiątej godzinie tedy Sir George w mundurze jeneralskim, mylady w błękitnym atłasie i brylantach, panny Gorgon w błękitnej gazie i białych różach, panna Łucja Gorgon w białej muślinowej sukni i młody pan Gorgon w błękitnej aksamitnej kurtce weszli przez północne drzwi do sali, przy dźwiękach hymnu God save the Queen i wśród okrzyków zgromadzonego tłumu.

W tej samej chwili przez drzwi od południa wszedł William Pitt Scully, Esq. M. P. wraz ze swoim sztabem. Miał on na sobie granatowy frak z żółtymi guzikami, kamizelkę szamua , białe kaźmirkowe pantalony, trzewiki z wielkimi kokardami i różowe jedwabne skarpetki.

— Ta wełna — rzekł do jednego ze swoich przyjaciół wskazując na swoje ubranie — wyrosła na grzbietach owiec z Oldborough. To sukno utkane zostało na warsztatach w Oldborough. Te trzewiki robił szewc z Oldborough. To serce zaczęło bić w Oldborough i, da Bóg, w Oldborough spocznie w grobie!

Czy podobna było oprzeć się takim słowom? John Perkins, który przybył wraz z p. Scullym z Londynu jako jego adiutant, w przystępie entuzjazmu wskoczył na stolik od kart, powiewając chustką od nosa i krzycząc na całe gardło: — Niech żyje Scully!

Heeltap, który znajdował się w stanie chronicznej nietrzeźwości, rozpłakał się od razu, a poważni kupcy i właściciele ziemi należący do partii wigów, którzy wracali właśnie z obiadu spożytego wspólnie z p. Scully w wigowskim zajeździe, rozpuścili potężne swoje basowe głosy i wołali: — Słuchajciel Dobrze mówi! Brawo! Niech żyje Scully! Hura!

Była to scena gwarliwa nieco, ale rozrzewniająca, a kiedy młody Perkins zlazł na koniec ze stołu i zarumieniony zbliżył się do szanownego deputowanego, ten ostatni chwycił go za rękę i rzekł:

— Dziękuję ci, Janie! Serdecznie ci dziękuję! — Perkins myślał, że wychylił już do dna czarę wszystkich rozkoszy tego żywota i że nie zostaje mu nic, jak chyba umrzeć. Scully był jego Napoleonem i poczciwy chłopak oddany mu był duszą i ciałem.

Podczas gdy ta demonstracja odbywała się pod jednym pająkiem, pod drugim stała rodzina Gorgonów w szkarłatnym i błękitnym swoim blasku, otoczona torysami, którzy spoglądali szyderczo na hałasujących wigów.

— Jak tu czuć whisky — szepnął podporucznik Fitch do ucha panny Łucji. — I to... to są „whigi" czy jak to się nazywa? Cha, cha!

— Popili się, do miliona etc, etc — rzekł jenerał do burmistrza.

— Któryż to jest Scully? — zapytała mylady podnosząc od niechcenia lornetkę. (Myślała ona w tej chwili o owej scenie konfiturowej). — Czy to ten pijanica w zielonym fraku, czy tamten drugi, w granatowym?

— Jak to, mylady — odparła burmistrzowa — czy może być, ażebyś go pani zapomniała? Jużci, że to ten w granatowym fraku!

— Tęgi chłop, nie ma co mówić — rzekł podporucznik Fitch. — Chciałbym go mieć w mojej kompanii. Ma najmniej sześć stóp i dwa cale wzrostu, nieprawdaż, jenerale?

Nie było odpowiedzi.

— Ach, mamo, niech mama patrzy — zawołały chórem trzy panny Gorgon — jedno z tych stworzeń wylazło na stolik wistowy! Co za potwór!

— Moim zdaniem jest to wcale przystojny młody człowiek — odparła panna Łucja naiwnie. Nie potrzebuję dodawać że wówczas po raz pierwszy widziała swego Jańcia.

Lady Gorgon skarciła ją przeszywającym wzrokiem za to niebaczne słówko i zanosiło się już na burzę, gdy nagle, zachęcony okrzykami wigów, p. Jerzy August Fryderyk Grimsby Gorgon, niezbyt jeszcze biegły w polityce, zaczął podskakiwać w swojej błękitnej aksamitnej kurtce i nankinowych majteczkach wołając: — Brawo! Niech żyje Scully! Hura!

— A będziesz ty milczał, ośle! — mruknęła mylady półgłosem i chwytając młodego entuzjastę za kołnierz oddała go niańce, która wraz z innymi sługami zaglądała przez drzwi do sali.

Można sobie wyobrazić, jak wszystko to podziałało na nerwy lady Gorgon. Była to osoba zazwyczaj bardzo flegmatyczna, która kontentowała się tym, że zbywała swoich sąsiadów wyrazem cichej pogardy. W tej chwili jednak nienawiść dla p. Scully wrzała gwałtownie w jej łonie. Perkins wyściskał był właśnie dłoń swego Napoleona, a Napoleon zdawał się mieć jakiś wielki plan w swojej głowie. Przypatrywał się on bardzo uważnie pani jenerałowej.

— Piękna kobieta! — rzekł zamyślony, trzymając jeszcze ciągle Perkinsa za rękę. Po chwili zaś dodał: — Ej, spróbuję!

— Co pan spróbujesz?

— Diabelnie piękna kobieta! — powtórzył znowu adwokat, który miał czułe serce. — Pójdę! Panie Springer, powiedz pan skrzypkom, niech zaczynają!

Springer pobiegł na drugi koniec sali i dał znak kapelmistrzowi. W tej chwili ustały akordy hymnu narodowego i muzyka zagrała melodię: Sir Roger de Coverley. Nieprzyjazne obozy zmierzyły się wzrokiem, podczas gdy p. Scully, w towarzystwie swojego młodego przyjaciela, wystąpił naprzód, mocno zaczerwieniony, wkładając paliowe rękawiczki na ogromne swoje dłonie.

— Chce mię angażować do kontredansa! — syknęła mylady usuwając się w tył pod wrażeniem tego okropnego przeczucia.

—  Goddam! Kiedy tak, to musisz z nim tańczyć — rzekł jenerał. — Czy nie widzisz, że ten łotr robi, co chce, w mieście! Milionkroćstotysięcy!...

Mylady chciała jeszcze coś mówić, ale nie było sposobu. Scully stał przed nią.

— Pani — rzekł liberalny deputowany z Oldborough — w takiej chwili... to jest, chciałem powiedzieć, przy takiej sposobności... mylady... jakkolwiek nie jestem przyzwyczajony... hm, hm... czy mylady raczy wyświadczyć mi zaszczyt przetańczenia ze mną tego kontredansa?

Pierś pani jenerałowej wzdymała się jak ocean wzburzony. Całe kwadratowe metry koronek na kształt piany podnosiły się i opadały pod tym potężnym impulsem. Naszyjnik brylantowy, który zdobił szyję mylady, zdawał się wyprężać i iskrzyć z podwójną siłą. Pióra strusie na jej głowie chyliły się jakby pod tchnieniem huraganu. Jednym słowem, lady Gorgon drżała ze złości, ale zmuszona powstrzymać się, skinęła tylko majestatycznie głową i rzekła:

— Z przyjemnością.

Scully, drżąc także, ujął jej rękę i stanął z nią na czele par tańczących. Perkins ze swojej strony przypatrzył się najpierw trzem błękitnym Gorgonkom, a następnie czwartej, pięknej i biało ubranej, i — może pod wpływem wina — zapomniał swoją zwykłą nieśmiałość do tego stopnia, że prosił ją do tańca. Uśmiechnęła się i przyjęła.

Dobry ten przykład skutkował i za pierwszymi parami mnóstwo innych puściło się w taniec. Zapomniano o swarach politycznych. Wyborcy wigowie angażowali żony wyborców torysów, a córki stronników reformy podawały ręce synom konserwatystów. Pojednanie się Rzymian z Sabińczykami nie mogło być bardziej rozczulające. P. Springer, jako mistrz ceremonii, klaskał od czasu do czasu w dłonie, a muzyka posłuszna skinieniu cięła melodię Sir Roger de Coverley z coraz większym zapałem.

Nie wiem, co się stało młodemu Perkinsowi, który przedtem nienawidził kontredansa — teraz zaś uśmiechał się i uwijał po sali z piękną swoją danserką tak zawzięcie, że gdy już wszystkie pary ustały ze znużenia, ta jedna jeszcze wykonywała najrozmaitsze  chassez-croisez, balancez, chaine, tour-de-main itd. sama dla siebie. Wtem najmłodsza z panien Gorgon podeszła do panny Łucji i szepnęła jej do ucha bardzo głośno, sycząco i złośliwie:

— Łucja, mama powiada, że już dosyć będzie tego tańca z taką... taką figurą.

Łucja zarumieniła się, stanęła, spojrzała smętnie na Perkinsa, ukłoniła mu się i odeszła wraz z swoją kuzynką w stronę, gdzie siedziała partia Gorgonów. Perkins osłupiał tak, że nie miał odwagi odprowadzić jej na miejsce, a następnie wpadł w gniew srogi. — Figura! — zawołał i dusza jego zawrzała wściekłym republikanizmem. W tym radykalnym usposobieniu umysłu odszukał on swojego Napoleona.

Zastał go w salonie przeznaczonym na bufet, chodzącego wielkimi krokami poprzed przypatrującą mu się ciekawie kawiarką i jej adiutantkami, ocierającego pot z czoła, gryzącego wargi. Uszy jego żarzyły się ponad białym kołnierzykiem, czerwone, jak g*dyby były w płomieniach. Wielki ten mąż ujrzawszy Perkinsa chwycił go za rękę i krzyknął gromkim głosem:

— Niech piorun trzaśnie arystokratów!

— O, niechaj trzaśnie! Ale cóż się stało?

— Co się stało? Ta kobieta, ta... ta piekielnica, ta wysznurowana, nadęta, bezduszna piwowarówna! Ja kochałem niegdyś tę kobietę, panie Janie! Ja... całowałem ją, dwadzieścia lat temu... byliśmy prawie zaręczeni... po pół dnia przechadzaliśmy się razem, ja, ona i guwernantka... mam jej włosy dotychczas w moim biurku, a oto dzisiaj, ledwieśmy raz przeszli przez salę, zabrała się i poszła nie rzekłszy ani słowa. Chciałem odprowadzić ją do kanapy, ofiarowałem jej szklankę orszady, a ona do mnie: „Mój panie, wypełniłam moją powinność, nie mam osobistego żalu, ale uważam pana za zdrajcę wobec rodu Gorgonów, za zdrajcę i parweniusza! Jest to prostacką arogancją z pańskiej strony, iż ośmielasz się mówić do mnie, i proszę, żebyś mię pan więcej nie molestował". Powiedziała mi to dosłownie, wobec dwudziestu osób, samych torysów! Ale wiesz co, panie Janie? Przy najbliższych wyborach postawię twoją kandydaturę przeciw jenerałowi! O, ta kobieta, ta kobieta! A ja... ja ją jeszcze kocham! — Tu p. Scully odpoczął i dla ochłodzenia połknął jedną po drugiej trzy filiżanki gorącej herbaty.

Należy mu przyznać, że opisał bardzo wiernie scenę, którą miał z lady Gorgon. Dodamy do tego, że partia torysów zachwycona była energią jasnej pani, a podporucznik Fitch, cały rozpromieniony, pobiegł do jenerała i opowiedział mu całą historię. Jenerał atoli zerwał się od wista, rzucił kartami o stół i podszedłszy ku swojej małżonce rzekł do niej krótko i węzłowato:

— Jesteś pani wariatką!

— Nie zostanę tu ani chwili dłużej — odparła mylady — nie myślę znosić impertynencji tego obrzydliwego człowieka! Panie Fitch, zawołaj pan moją służbę! Henrietto, odbierz Łucję od tego kupczyka, z którym tańczy, i przyprowadź ją tutaj!

Miss Henrietta pobiegła, uradowana, iż może sprawić przykrość kuzynce, i jak już wiemy, szepnęła jej głośno do ucha parę słów, których młody Perkins żadnym sposobem nie mógł wziąć za kompliment. P. Fitch także rzucił się ku drzwiom, ale jenerał zatrzymał go za ramię i wydał taki rozkaz dzienny:

— Lady Gorgon, jesteś pani wariatką, powtarzam: wariatką! Ten drab Scully porywa wszystkich za sobą: mówił z wszystkimi, uśmiechał się do wszystkich, a pani ze swoimi diabelskimi minami — piwowarówna, do kroćset! — siedzisz tu nadęta jak królowa i do nikogo nie przemówisz słowa. Tymi przeklętymi fochami swoimi pozbawiłaś mię pani już jednego głosu ,w parlamencie, co wynosi tysiąc pięćset funtów rocznie. Nie myślę wcale tracić drugiego i dlatego zostaniesz pani tutaj, na balu i na kolacji, a dziewczęta niechaj mi tańczą z każdym przeklętym kominiarczukiem albo rzeźnikiem, jaki się nawinie, i niechaj mnie wszyscy diabli wezmą, do milionakroćstutysięcy bomb i granatów!

Mylady uznała, że należy ulec; zawołano tedy p. Springera i proszono go, ażeby dostarczył danserów pannom Gorgon. Wkrótce jedna z nich puściła się w tany z jakimś wigiem utrzymującym biuro licytacyjne, a druga stanęła do kadryla z liberalnym prowizorem z apteki. Została tylko trzecia, panna Henrietta.

— Hej, panie, panie! — zawołał jenerał na młodego Perkinsa, który właśnie przechodził koło niego. — Tańczyłeś pan niedawno z moją siostrzenicą, pokaż no nam jeszcze, co umiesz, i tańcz z moją córką. Chodź tu, panno Henrietto Gorgon. Pan... Jak się nazywa?

— Nazywam się — rzekł Jańcio z emfazą — Perkins — i spojrzał na Łucję, która nie śmiała spojrzeć na niego.

— Panna Gorgon, pan Perkins — zarekomendował jenerał. — No, teraz idźcie tańczyć!

— Pań Perkins żałuje mocno, moja pani — rzekł Jańcio kłaniając się pannie Henrietcie — że nie może już tańczyć dziś wieczór. Muszę iść doglądnąć kolacji, ale znajdziesz pani niewątpliwie jaką inną figurę, która mię z przyjemnością zastąpi.

— Sto diabłów, panie! — krzyknął jenerał potrząsając laską.

— Uspokój się, Jerzy — rzekła mylady tuląc się do niego. P. Fitch podkręcał wąsiki. Panna Henrietta Gorgon stanęła jak wryta wytrzeszczając oczy i otwierając usta. Na matronach dokoła szeleściały jedwabie, a wszystkie twarze były niezmiernie groźne.

— Znajdziesz mię pan, gdziekolwiek się podoba i o takiej porze, jaką pan wskażesz — rzekł Perkins wyzywająco, ukłonił się i odszedł. Ale odchodząc słyszał, jak Łucja wzdychała w kąciku. Przepadł od razu: przepadł w oceanie miłości. Czuł, że byłby w stanie bić się z pięćdziesięciu jenerałami. Nigdy w życiu nie był tak szczęśliwym.

Na koniec proszono do stołu, ponieważ atoli płaciło się pięć szylingów od osoby, jenerał wyprawił do domu syna i wszystkie cztery panny oszczędzając tym sposobem gwineę i cztery szylingi. To powiększyło jeszcze gniew Perkinsa, który spodziewał się, że będzie mógł jeszcze pomówić z Łucją. Jako członek komitetu balowego byłby z wielką przyjemnością, spełniał wobec niej obowiązki gospodarza, na złość jenerałowi. Byłby jej podawał najdelikatniejsze udka kurczątek, najapetyczniejsze blanc-manger  i byłaby musiała bodaj pokosztować szampana. Pod samym nosem cioci i wujaszka byłoby to czymś nieocenionym.

Prezent gastronomiczny p. Scully'ego nie był na swoim .miejscu, a lady Gorgon wraz z całą swoją partią nie szczędziła przycinków parafiańskiemu pomysłowi podawania dziczyzny i żółwiej zupy przy wieczerzy. Pomimo to wszyscy mieszkańcy Oldborough jedli z wielkim smakiem obie te ciężkie, choć smaczne potrawy, a burmistrzowa znienawidziła jenerałową od tego wieczoru, bo siedząc koło niej, gdy ta z szyderczą miną odmówiła przyjęcia zupy i sarniny, małżonka pierwszego dygnitarza w Oldborough uważała za rzecz stosowną pójść za jej niemiłym przykładem. Z westchnieniem tedy skinęła na lokaja, że nie chce zupy, ale nie mogła się wstrzymać, żeby nie zrobić uwagi: — Jednakowoż, o ile mi wiadomo, Lord Mayor Londynu jada zawsze żółwią zupę na kolację?

— No, a gdyby i nie jadł, to cóż z tego? — odezwał się burmistrz — dobre rzeczy można jeść o każdej porze! — Co rzekłszy pogrążył łyżkę w ulubionej potrawie. Burmistrzowa, jak powiedzieliśmy, nie śmiała uczynić tak samo, ale znienawidziła panią Gorgon i pamiętała to jej przy następnych wyborach.

W podobny sposób duma i nieprzystępność koterii Gorgonów budziły niechęć wszystkich obecnych, zwłaszcza gdy ci, najadłszy się, poczuli w piersiach to męstwo, które synowie Wielkiej Brytanii czerpią zawsze ze spożycia dobrych wiktuałów. Srebra z herbami Gorgonów zaczęły razić wszystkie oczy. Szampan jenerała także zrobił swoje, bo nie było go wcale widać. Pojawił się jednak nareszcie, a oczekiwano go z upragnieniem. Panie nie chciały pić nic innego, a mężczyźni także gardzili porterem, maderą i szerrym zwracając tęskne spojrzenia ku drzwiom, przez które po długim oczekiwaniu oberżysta pan Rincer i pan Hock, piwniczny jenerała, wnieśli upragnione kosze. Korki poczęły strzelać, boski płyn począł pienić się w rozmaitych kieliszkach i szklankach, podawanych na jego przyjęcie. Pan Hock nalewał jenerałowi i jego sąsiadom, którzy pili z wielkim zadowoleniem. Także i w najbliższym sąsiedztwie p. Scully znajdowano, iż wino jest wcale dobre. Ale p. Perkins, który siedział na szarym końcu, uważał, iż w jego pobliżu ktokolwiek skosztował generalskiego szampana, krzywił się, spluwał i szeptał do sąsiada. Wziął swój kieliszek do ust i znalazł w nim szkaradną mieszaninę cukru, witriolu, sodowej wody i kwasu agrestowego. W tejże chwili stukanie nożami i widelcami o talerze, w okolicy komitetu, dało znak, że zanosi się na toast.

— Panie Rincer — rzekł głośno Perkins — czy nie masz pan jakiego lepszego szampana w swojej piwnicy?

— Cicho, siadać! — poczęli krzyczeć torysy. — Milczeć! — zakomenderował jenerał. Panie były przerażone.

— Przepraszani jenerała — prawił dalej nieustraszony Perkins — ale gdzie też pan mogłeś dostać tego szampana? Mój przyjaciel, jak wiem, chce wnieść zdrowie dam, a taki toast godzi się wypić dobrym winem. (Okrzyki: Słuchajcie, słuchajcie!) Pić zdrowie mylady kieliszkiem takiej lury byłoby zbrodnią. Oświadczam, iż wolę piwo:

Żadne pióro nie zdoła opisać wrzawy, jaką to wywołało. Oburzenie gorgonitów nie znało granic, a scullytowie ze swojej strony popierali Perkinsa burzą okrzyków. Mylady wstała oświadczając, że takie prostactwo jest nie do zniesienia. Wraz z nią powstały i wyszły: pani burmistrzowa i inne damy należące do partii ministerialnej.

Jenerał, dwóch właścicieli dóbr, proboszcz, aptekarz gorgonowskiej rodziny i jej adwokat wraz ze swoimi połowicami opuścili także plac boju. Zostało zaledwie paru torysów w pokoju i ci w haniebny sposób przeszli do nieprzyjaciela pijąc z nim o lepsze.

—Panowie i panie — ozwał się p. Heeltap, który już miał potężną czkawkę. — Wnoszę toast. Hk! Szamp...hk! Szampana dla naszych prawdziwych...hk! przyjaciół! Nie, chciałem...hk! powiedzieć: prawdziwego szampana dla naszych szam...hk! dla naszych przyjaciół a prawdziwej...hk! dla naszych nieprzyjaciół...

— Hip, hip, hura! — zawołało kilkadziesiąt głosów rozentuzjazmowanych tą kataraktą wymowy. Triumf scullytów był kompletny i trwał niemal do białego dnia. Wykształcony czytelnik znajdzie zapewne, że niejedno w zachowaniu sięp. Scully i jego przyjaciół było rażącym. Należy wszakże pamiętać, in primis, że Oldborough było bardzo małym miasteczkiem, zamieszkanym przeważnie przez kupców nie bardzo okrzesanych, że sam p. Scully od trzech miesięcy zaledwie ocierał się o arystokrację, że Perkins był bardzo rozgniewany, a na koniec, że pyszałkostwo jenerała i jego rodziny było jeszcze o wiele nieznośniejsze i w gruncie bardziej prostackie od parafiańskiego prostactwa przeciwnej partii.

Bezpośrednio po tej uczcie wyborczej p. Scully i jego młody zwolennik, Jan Perkins, wrócili do Londynu; pierwszy z nich zajął pierwsze piętro w domu Perkinsa, a drugi swoje poddasze. Pan Scully mieszkał tam w celu nadzorowania adwokackiej swojej kancelarii, której ajentami londyńskimi byli pp. Higgs, Biggs & Blatherwick, zajmujący rez-de-chaussee  w kamienicy Jańcia Perkinsa, podczas gdy najmłodszy spólnik, Mr. Blatherwick, miał prywatne mieszkanie swoje na drugim piętrze. Pan Scully nie taił się bynajmniej z tym, gdzie mieszkał, ani z tym, czym się trudnił — owszem, zwykł był powtarzać: „Jestem rzecznikiem prywatnym (attorney) i dumny jestem z tego zajęcia. Dziad mój był robotnikiem, chwała Bogu! Dorobiłem się fortuny uczciwą moją pracą i nie wstydzę się tego wcale!"

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Gdyśmy już tedy wyjaśnili czytelnikowi szczegółowo, jak wyglądali i czym byli bohaterowie niniejszej opowieści, i jak się zachowywali na prowincji, spróbujmy zdać sprawy z tego, co robili w Londynie.

Jużci, p. John Perkins wyniósł z balu w Oldborough jak najczulsze wspomnienia o pannie Łucji, z którą tak zawzięcie tańczył kontredansa. Me omieszkał dowiedzieć się bliższych szczegółów o miejscu jej pobytu w stolicy, postarał się o zrobienie znajomości z jej demokratyczną ciotką, panną Biggs, i zaprezentował się tej damie w sposób tak ujmujący, iż prosiła go wkrótce, aby wolne swoje wieczory poświęcał piciu herbaty w jej mieszkaniu przy Caroline Place. Panna Biggs w późnej jesieni rozkwitu swojego nie była tak naiwna, by nie wiedziała, że pan Jan Perkins nie bywa u niej jedynie ze względu na dobrze zaparzoną herbatę i towarzyszące jej sucharki. Wiedziała ona, owszem, bardzo dobrze, iż młodzieniec ten pożąda przede wszystkim widoku panny Łucji Gorgon, jej siostrzenicy, i kilku słów rozmowy z tąż pokrewną jej, a wielce miłą, wesołą, przyzwoitą i przystojną panienką. Panna Biggs należała atoli do tego nie znanego w komediach.— i w romansach tudzież — rodzaju starych panien, którym to „nic nie wadzi", iż się młodzi ludzie kochają. Owszem, znajdowała, iż jest to rzeczą wcale naturalną i zgodną z przykazaniami boskimi, zwłaszcza gdy panna Łucja, jak już wiemy, miała dość znaczny posag, a „Jańcio" miał widoki na posadę rządową i był przy tym chłopakiem nieszpetnym, niegłupim, a w towarzystwie wcale sprytnym i niepomiernie wesołym. Panna Biggs (wbrew temu wszystkiemu, co wszyscy autorowie spisali o niezamężnych niewiastach nieco dojrzalszych wiekiem) uznała, iż nie byłoby nic lepszego na świecie, jak gdyby Łucusia wyszła za mąż za Jańcia. Dziwny zbieg okoliczności sprawił, iż Łucusia i Jańcio byli tego samiuteńkiego zdania, bez względu na wielkie kwestie polityczne dzielące ich rodziny i parantelę na dwa nieprzyjazne obozy.

Po tym nieco obszernym wyjaśnieniu szanowny czytelnik zrozumie sens rozmowy, przytoczonej na wstępie niniejszego ze wszech miar wiarogodnego opowiadania.

Lady Gorgon wraz z czerwonym mundurem, haftowanym kołnierzem i zawartym wewnątrz tego wszystkiego jenerałem i baronetem, jako też z resztą podrastającej w jej cieniu rodziny także zjechała była do Londynu. Ani jej atoli, ani nikomu w jej domu nie przyszło na myśl zajmować się panną Łucją, która właśnie na czas sezonu miejskiego obrała sobie mieszkanie u ciotki swojej po kądzieli, „miss Biggs!" — niegdyś ochmistrzyni i właścicielki pensjonatu! Samo to nazwisko wraz z należącymi do niego tytułami wywoływało taki uśmiech politowania w arystokratycznych kołach gorgońskich, że z litości zapomniano na czas jakiś w domu baroneta o istnieniu Łucusi, a co się tyczy tak plebejuszowskiej dzielnicy miasta, jak Meklemburgh Sąuare, gdzie mieszkała panna Biggs, to przecież żaden człowiek dobrze wychowany nie może wiedzieć, w której części świata miejscowość podobna się znajduje. Stąd poszło, iż mylady nie wiedziała nic a nic o postępach Jańcia, czyli figury z Oldborough, w sercu Łucusi, a Łucusia ze swej strony nie czuła się wcale obowiązana zawiadomić jaśnie wielmożną wujenkę, iż serduszko jej przeszło na własność owego nieprzyjemnego młodzieńca, który nie chciał pić zdrowia dam w Oldborough szampanem jeneralskim przeznaczonym dla „szarego końca".

Dzięki temu pobłażaniu ciotki Biggsówny a obojętności pani jenerałowej młoda para, której losy tak mocno nas zajmują, spoufaliła się do tego stopnia, iż raz w grudniu, w niedzielę, gdy słońce szczególnie pięknie świeciło, a ciocia Biggsówna kazała się odprowadzić do swego specjalnie ulubionego kościoła, lecz nie chciała trudzić Pana Boga modłami młodszego i mniej do pobożnych rozpamiętywań skłonnego pokolenia, a, owszem, wysłała to pokolenie na spacer do ulubionego o tej porze roku rendez-vous wszystkich dusz czułych, tj. do parku „Rejenta" (Regent's Park) — raz tedy w grudniu, w niedzielę, w południe, Jańcio i Łucusia na przemian karmili niedźwiedzie w ogrodzie zoologicznym pasztecikami, a siebie miłością; słonie jabłkami, a Pana Boga miłym przeświadczeniem, że przecież nie darmo ten nędzny świat stworzył, skoro dwie istoty mogą się w nim czuć tak szczęśliwe i tak nie potrzebujące nikogo i niczego prócz siebie!

Ażeby większą dozę tej szczęśliwości i należących do jej inwentarza pasztecików udzielić niedźwiedziom królowej, zamieszkującym znaną norę w parku „Rejenta", panna Łucja, przy pomocy p. Jana Perkinsa, wstąpiła na podmurowanie, na którym wznoszą się żelazne sztachety, oddzielające pomienione niedźwiedzie od innych, mniej przez publiczność faworyzowanych „Obywateli Wyspy Królującej Morzom, Lądom, Akcyzie i tam dalej". P. Jan Perkins stał poniżej. Panna Łucja obdzieliła niedźwiedzie pasztecikami i miała zleźć z przyrnurka — ale bądź wskutek wrodzonej bojaźliwości, bądź z innej przyczyny, nie mogła jakoś uskutecznić tego o własnej sile.

— Kochany Jańciu — rzekła — ja... ja doprawdy nie wiem, jak ja się dostanę na dół!

W istocie, zważywszy, iż podmurowanie sztachetów w zoologicznym ogrodzie ma najmniej osiemnaście cali wysokości i że, jak wiadomo, łatwiej jest wyleźć wysoko niż zleźć na dół (choćby tylko z posady woźnego), musimy przyznać, iż pozycja Łucusi, trzymającej się rączką sztachetów, była bardzo trudna i wymagała pewnej wprawy gimnastycznej, która nie bywa zazwyczaj udziałem płci słabej. Toteż Jańcio nie mógł uczynić nic innego, jak to, co zrobił. Oto: silnym swoim ramieniem, objął on kształtną kibić Łucusi, dał jej rączkom spocząć na swoich barkach, przytulił ją całą troskliwie do swojej piersi i zawołał:

— No, skakaj! Hop!

Niesłychane to salto mortale udało się tak przewybornie, że Łucusia, wsparta na ramieniu Jańcia, znalazła się naraz wśród grupy złożonej:

z mylady Gorgon,

z trzech panien Gorgon,

z pana Jerzego Augusta Frydryka Grimsby Gorgon,

z lokaja,

z pudla

i z guwernantki francuskiej, która to grupa już od pięciu minut obserwowała karmienie niedźwiedzi i inne gimnastyczne jako też romantyczne epizody powyżej lekko naszkicowane.

To zmusza mię do zakończenia pierwszego rozdziału powieści mojej.

Koniec wersji demonstracyjnej.

ROZDZIAŁ II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej