Eugenjusza Labiche i Delacour

ZA POZWOLENIEM ŁASKAWA PANI!

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

Scena VIII.

Scena IX.

Scena X.

Scena Xl.

Scena XII.

Scena XIII.

Scena XIV.

Scena XV.

Scena XVI

ZA POZWOLENIEM ŁASKAWA PANI!

Komedja w jednym akcie

Eugenjusza Labiche i Delacour

OSOBY:

LEON.

HENRYK, jego siostrzeniec.

BONACIEUX.

PANI BONACIEUX.

BLANKA, ich córka.

Rzecz dzieje się w mieście, w domu państwa Bonacieux

Teatr przedstawia salon; na lewo kominek, na prawo okno, w głębi drzwi do ogrodu, dwoje drzwi bocznych, stół na lewo, kanapa na prawo; mały stolik, na nim zegar i dzwonek, na kominku wazon na kwiaty.

Scena I.

Blanka (potem) Bonacieux.

BLANKA

(sama  — robi bukiet i kładzie go w wazon stojący na kominku).

Śliczna to rzecz kwiaty... przepadam za niemi, zwłaszcza, gdy je mogę zrywać własną ręką w ogrodzie.

BONACIEUX

(wchodząc z prawej).

Blanko!

BLANKA.

A! ojczulek...

BONACIEUX.

Dzień dobry moje dziecię... widziałaś już dzisiaj matkę?

BLANKA.

Widziałam... ubiera się właśnie.

BONACIEUX.

A!... i nic ci nie mówiła?

BLANKA.

Nie... a o czem?

BONACIEUX.

W jakimże jest humorze?

BIANKA.

Jak zwykle.

BONACIEUX.

Tam do djabła!... to mnie wcale nie cieszy.

BLANKA.

Dla czego?

BONACIEUX.

Wczoraj, jak wiesz, nie byłem w domu na obiedzie... musiałem uczestniczyć w uczcie dawanej rok rocznie przez dawnych uczniów szkoły świętej Barbary... to był mój obowiązek!

BLANKA.

Naturalnie! a obiad był dobry?

BONACIEUX.

Wyborny... ale nie o to chodzi; matka kazała mi przyrzec, że wrócę o jedenastej, tymczasem nie wiem, jak się to stało, że zapomniałem na śmierć o tym terminie...

BLANKA.

Oh! to rzecz ważna!

BONACIEUX.

Myślałem że się wśliznę niepostrzeżony do mego pokoju, ale w chwili gdym brał za klamkę, odezwał się głos surowy: "dwunasta i minut siedem... pomówimy jutro"

(uśmiechając się).

Czekam więc sądu i wyroku.

BLANKA.

Ojczulek nie ma miny bardzo przestraszonego.

BONACIEUX.

No, bo widzisz, w gruncie, twoja matka ma najlepsze w świecie serce, tylko jest trochę zanadto arbitralną... pozuje na królowę, panią samowładną... musi i dla ciebie nieraz być przykrą... nieprawda?...

BLANKA

 (żywo).

Oh! nie, mama taka zawsze dobra dla mnie, przywykłam do tych surowych form, które kryją najzacniejszą duszę.

BONACIEUX.

Wiesz co Blanko, skoro jesteśmy sami, co nam się nieczęsto zdarza, pomówmy o twojem małżeństwie.

BLANKA

(żywo).

Oh! najchętniej.

BONACIEUX.

Powiedz mi, czy nasza znajomość przeszłoroczna z Pireneów, ten miły i ładny chłopiec, podoba ci się? co?

BLANKA.

Zdaje mi się, że jest bardzo przyzwoity...

BONACIEUX.

I poszłabyś za niego... z przyjemnością?

BLANKA.

Zdaje mi się że... tak.

BONACIEUX.

Bardzo dobrze!... bo dziś właśnie Henryk przedstawi nam swego wuja... wuja Leona jak go nazywa, który dotychczas nie był jeszcze w naszym domu.

BLANKA.

Biedny staruszek, całą zimę był chory.

BONACIEUX.

Ja też o to niemam do niego najmniejszej pretensji; wiem przecież, że przebył trzy miesiące w łóżku, wskutek jakiejś choroby płucnej czy gardlanej... no, ale prosił nas nareszcie o pozwolenie przedstawienia się i oświadczenia Henryka... więc zastanów się! jeszcze czas, a choć matka twoja ułożyła już ten związek, jeżeli jednak nie chcesz...

BLANKA

(żywo).

Ależ chcę ojczulku, chcę!

BONACIEUX.

Ach! bo widzisz, gdy idzie o ciebie, potrafię się zdobyć na energję.

BLANKA.

Ale daj pokój ojczulku, nie potrzeba.

BONACIEUX.

Doprawdy? no... tem lepiej... co prawda, to wolę, że się bez tego obejdzie... a! otóż i matka!

Scena II.

Ciż sami i Pani Bonacieux

(nadchodzi z lewej strony, krokiem majestatycznym).

BLANKA

(idąc ku niej) .

Dzień dobry, mamo!

PANI BONACIEUX

 (ściskając ją) .

Dzień dobry, moja córko.

BONACIEUX

 (do żony) .

Dzień dobry, Karolino!

PANI BONACIEUX

(chłodno) .

Dzień dobry... panu!

BONACIEUX

(na stronie) .

Nie udobruchała się jeszcze...

PANI BONACIEUX

 (do córki) .

Cóż to ja widzę? niebieska suknia!... wszak ułożyłyśmy wczoraj, że weźmiesz różową.

BLANKA

(zaambarasowana) .

Prawda, mamo.. ale dziś... myślałam...

PANI BONACIEUX.

Co?

BLANKA.

Julka, służąca... mówiła mi, że blondynkom najlepiej do twarzy w niebieskim.

PANI BONACIEUX.

Julka głupia... właśnie, że w różowym.

BLANKA.

Ale z pewnością w niebieskim.

PANI BONACIEUX.

W różowym.

BLANKA.

W niebieskim, prawda ojczulku?

BONACIEUX   

(żywo).

Oh! ja... ja się nic a nic na tem nie znam.  

(n. s.)

Skompromituje mnie.

PANI BONACIEUX.

Proszę zdjąć tę suknię, i włożyi>

BLANKA.

Ależ, mateczko...

PANI BONACIEUX

(z powagą) .

Słyszałaś mnie...

BLANKA.

No, już dobrze... idę...  

(n. s.)

niech mama co chce mówi, ja wiem, że lepiejby mi było w niebieskim...  

(wychodzi na lewo) .

Scena III.

Pani Bonacieux. Bonacieux.

BONACIEUX

(na str. powtarzając słowa żony ) .

"Słyszałaś mnie!"... jak ona to majestatycznie powiedziała!

PANI BONACIEUX.

Z panem teraz. Jakżeż się odbyła ta wczorajsza wasza uczta? wróciłeś pan zadowolony?...

BONACIEUX.

Jak zwykle... Wznoszono zdrowia po francuzku, po łacinie, a nawet parę po grecku.

PANI BONACIEUX.

Do siedem minut po dwunastej...

BONACIEUX  

(na stronie) .

Aha! otóż mamy.  

(wyjmując kartę z kieszeni)

Przyniosłem ci za to spis potraw  

(czytając)

"Zupa à la bisque, zupa à la reine... cztery rodzaje sztuki mięsa"...

PANI BONACIEUX.

Jakto? i paneś jadł to wszystko?

BONACIEUX.

Tak... po troszeczki

Pani Bonacieux.

A! więc nie dziwię się, że wróciłeś o siedem minut po dwunastej.

BONACIEUX.

Mnie się zdaje duszko, że nasz zegar idzie za prędko.

PANI BONACIEUX.

Bajki... Spodziewam się, że to stanie panu za nauczkę, i że na przyszłość wstrzymasz się od przyjmowania udziału w tych bachanaljach.

BONACIEUX.

Uczta św. Barbary nie jest bachanalją... zdrowia tylko piliśmy.

PANI BONACIEUX.

Sądzę, że wyraziłam się jasno.

BONACIEUX.

Oh! pozwól moja droga... jesteś anielska kobieta... ale.. masz po prostu manję tyranizowania wszystkich. Gdy twoja córka ubierze się w niebieską suknię, każesz jej kłaść różową, gdy ja wdzieję kolorowe majtki, każesz mi je zdejmować i brać czarne...

PANI BONACIEUX.

Alboż sprawy wewnętrzne nie należą do mnie?

BONACIEUX.

Przecież ani moje odzienie, ani święta Barbara, nie są sprawami wewnętrznemi! Wdzierasz się w moje atrybucje... doprawdy, nie mam ochoty podnosić buntu, chociażby dlatego, żem już przyzwyczajony do pantofla... wszakże noszę go blisko lat trzydzieści; ale czasem, posuwasz się za daleko.

PANI BONACIEUX.

Na cóż się pan możesz uskarżać? alboż gospodarstwo domowe źle idzie?

BONACIEUX.

Tego nie mówię.

PANI BONACIEUX.

Ciepła woda do golenia gotowa dla pana regularnie o siódmej... kawa o ósmej... nigdy jeszcze przy sukniach pańskich jednego guzika nie brakowało...

BONACIEUX.

Przyznaję, przyznaję; wszystko idzie jak z płatka... to też na to nic nie mówię i pozwalam ci robić jak chcesz; tylko zwracam uwagę, że jesteś chwilami... mimo twej wiedzy nawet, trochę za surową... za szorstką.

PANI BONACIEUX.

Powiedz pan od razu, że jestem gwałtowną, gburowatą!

BONACIEUX.

Broń Boże, ale jak tylko raz wydasz sąd jaki, już go za nic w świecie zmienić nie chcesz.

PANI BONACIEUX.

Skoro sąd jaki objawiam, mam przekonanie, że jest trafnym i gdybym go zmieniła, dałabym dowód nierozumu.

BONACIEUX.

Dobrze, ale i jabym mógł toż samo powiedzieć o sobie, a wtedy pomyśl tylko, jaki raj byłby u nas.

PANI BONACIEUX.

Któż panu broni, spróbuj pan.

BONACIEUX.

Nie, wolę już tak jak jest; lubię spokój, nienawidzę sprzeczek. I tak oto, chciałaś mieszkać w Passy...

PANI BONACIEUX.

Bo zadusić się można w pańskiem mieszkaniu w Paryżu, nie pojmuję domu bez ogrodu

BONACIEUX.

Bardzo pięknie, nie chcę się sprzeczać... ale to djabelnie niewygodnie, biedz per pedes apostolorum ztąd aż do mego biura.

PANI BONACIEUX.

Bierze się powóz, i kwita.

BONACIEUX.

A jak go znaleźć nie można?

PANI BONACIEUX.

Szuka go się, a potem, jest i kolej żelazna.

BONACIEUX.

Ależ...

PANI BONACIEUX.

Dość tego! opanował pana dzisiaj jakiś duch sprzeciwieństwa, niepojęty doprawdy w człowieku, który wrócił do domu po północy... Ale któraż to jest godzina?  

(patrzy na zegar) .

Już dwunasta!... muszę odejść do gospodarstwa... Pan Henryk z swoim wujem przybędzie lada chwila, przyjmiesz ich w mojej nieobecności.

BONACIEUX.

Dobrze duszko.

PANI BONACIEUX

(wychodzi na lewo).

Scena IV.

Bonacieux  (sam, potem) Leon i Henryk.

BONACIEUX.

Jednak ja admiruję tę kobietę... jak ona umie utrzymać się w swoim charakterze!

(Leon i Henryk, pokazują się w głębi. Leon z szyja owiniętą szalikiem) .

HENRYK.

Czy zastajemy?

BONACIEUX  

(idąc ku nim) .

Witam panów!

HENRYK   

(prezentując ich sobie) .

Pan Bonacieux... mój wuj Leon...

LEON.

Szczęśliwy jestem z poznania szanownego pana.  

(zdejmując szał)

Racz pan wybaczyć, ie się śmiem tak przedstawić... ale grypa... czyli jak dziś nazywają influenza...

BONACIEUX.

Proszę się nie żenować... zatrzymaj pan szal. Leon.

Nie, nie, tu niema przeciągów  

(oddje szal Henrykowi, który go kładzie na fotelu) .

Jestem w rozpaczy łaskawy panie, że uszanowania mego wcześniej złożyć nie mogłem, ale mnie lekarz całą zimę trzymał w klatce.

BONACIEUX.

No, ale teraz przynajmniej jesteś pan zdrów zupełnie, dzięki Bogu.

LEON.

Zupełnie, nie... trochę lepiej; żywię się pastylkami ślazowemi,  

(wyciąga bombonierkę):

mogę panu służyć?

BONACIEUX.

Dziękuję...  

(spojrzawszy na wierzch bombonierki)

oh! cóż to za pyszna miniatura!  

(biorąc pudełko przypatruje się)

pozwolisz pan, jestem amatorem... śliczna głowa!

LEON.

Moja, łaskawy panie.

HENRYK

To wuj mój, gdy miał lat dwadzieścia ośm.

LEON.

Ojciec mój kazał mnie wymalować, i po nim odziedziczyłem własny mój portret. Jakto się człowiek zmienia, co?

BONACIEUX.

Rzeczywiście.

HENRYK.

Ba!... wujaszku, bo też wujek ma dziś sześćdziesiąt cztery lat.

LEON

(odbierając bombonierkę) .

Nosiłem wtedy wąsy, zwano mnie pięknym Leonem.

BONACIEUX.

Ha! Ha!... nie jedną ofiarę musisz pan mieć na sumieniu.

LEON.

Pani tu niema?

BONACIEUX,

Nie.

LEON

(konfidencjonalnie).

Byłem aktorem dramatu, który lubię opowiadać... Kochałem dziewczę szesnastoletnie... wiotkie... powiewne... słowem, sylfidę!

HENRYK

(ns.)

Już jedzie!

BONACIEUX.

Która ze swej strony...

LEON.

Oh! prawda przedewszystkiem; prosiłem o jej rękę... ale nie miałem majątku, byłem tylko pisarzem u adwokata... Ojciec jej wyrzucił mnie za drzwi...

BONACIEUX,

Do djabła!

LEON.

Grzecznie... ale stanowczo; byłem zrozpaczony. Po długich zaklinaniach, pewnego wieczora nareszcie, pozwoliła mi się po raz ostatni widzieć z sobą, w obecności starego sługi, jednego z tych wiernych famulusów, co to za dwadzieścia franków, gotowi oszukać najlepszego pana; na nieszczęście zostaliśmy zdradzeni... raptem dał się słyszeć na schodach głos ojca... Zgubiona jestem! woła młoda dziewczyna!... I ja także! — wrzeszczy wierny sługa... Pozostawało tylko okno... pierwsze piętro... nie wahałem się... wyskakuję! ale zaledwie dotknąłem ziemi... paf! dostałem cały nabój.

BONACIEUX.

Ach, mój Boże!

LEON.

Solą, zamiast kuli... więcej bolesny, niż niebezpieczny.

BONACIEUX.

Rozumiem.

HENRYK.

Biedny wujaszek!

LEON.

Skoro tylko mogłem wsiąść na koń, opuściłem okolicę; wyjechałem daleko, i później dopiero dowiedziałem się, że ojciec panny rozgłosił, jakobym umarł wskutek ran.

BONACIEUX

(śmiejąc się).

Na szczęście skończyło się na katarze,

(n. s.)

Wesoły człowiek.

LEON.

A pań nie zobaczymy?

Henryk (do Bonacieux).

Jeżeli pan pozwolisz, pójdę je uprzedzić.

BONACIEUX.

Idź pan, zostanę tymczasem z wujem pańskim...

(Henryk wychodzi na lewo).

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena Xl.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XVI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej