Biernat z Lublina

ŻYWOT EZOPA FRYGA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

WYGLĄD EZOPA

NAJLŻEJSZE BRZEMIĘ

W JAKI SPOSÓB WYPIĆ MORZE

GDY SIĘ MOCNI MNOŻĄ, LUDZI UBOŻĄ

O NIEWDZIĘCZNYCH PANOCH

WIELCY ZŁODZIEJE MAŁE WIESZĄ

CZĘŚCI URZĘDNICY SZKODZĄ WSZYSCY 

PANÓW MNÓSTWO CZYNI UBÓSTWO

WILK WEŁNISTY ZŁODZIEJ ISTY

PRACA BOGACTWA CZYNI

PROZNOWANIE W RYCHŁĄ NĘDZĘ PRZYWODZI

PROZNEGO CHLEBA NIE CHOWAĆ

KTO ZŁEMU WYKNIE, CZĘSTO WYKNIE,

W KOZDEJ RZECZY KOŃCA PATRZAJ

PEWNEGO DLA NIEPEWNEGO NIE OPUSZCZAJ

KTÓRZY POZNO RADZĄ

TRUDNO MĘDRCA OSZUKAĆ

RZĄD NIEWIEŚCI NIE CZYNI CZCI

NIEWIEŚCIA ŻAŁOBA TYLKO U POGRZEBU

KTO MÓWI, CO WIE, SWYCH SIE WIN DOWIE

CZEKAJ SZCZEŚCIA

ZGODNYCH NIKT NIE PRZEŁOMI

POCHLEBNIKOM NIE WIERZYC

NA DARY SIE NIE KWAPIĆ

ŻWAWI JĘZYK TYLKO MAJĄ

O NAŚMIEWCACH

GŁUPI RAD SIĘ CHEŁPI

KTO MIŁUJE KSIĘGI, NIE MIEWA TESKNOŚCI

DYALOG PALINURA Z CHARONEM

ŻYWOT EZOPA FRYGA

Mędrca, obyczajnego i z przypowieściami jego

Biernat z Lublina

Boć mądrzy nie umierają,

Jako szaleni mniemają,

A po śmierci prawie żywią,

Ludzi rządząc nauką swą.

Ezop też, jako mądry był,

Wielką radę w baśniach zakrył.

Czego rozumem doznacie,

Jeśli pilno posłuchacie.

WYGLĄD EZOPA

Był jeden mąż barzo dziwny,

W rządzeniu żywota pilny 

Urodzenia niewolnego,

A rozumu ślachetnego.

Z Ammoniu, wsi frygiskiej,

Która jest w ziemi trojańskiej,

Wyszedł Ezop, twarzy żadnej, 

A wymowy barzo śladnej.

Głowę też miał barzo silną,

Oczy wpadłe, barwę czarną,

Krótkiej szyje, długoczelusty,

Czarnozęby, z wielkimi usty,

Szeroki, nizkiego wzrostu,

Wielkich nóg, miąższego łystu,

Z tyłu niemiernie garbaty,

A z przodku lepak brzuchaty;

A ktemu co gorszego miał,

Iże się barzo zająkał:

Ale za ty niedostatki

Miał dowcip na wszystki gadki.

NAJLŻEJSZE BRZEMIĘ

Jutro ku Efezu mamy iść.

A gdy się już gotowali

A tłomoki rozdzielali,

Ezop tamo k nim przystąpił

A skromnie ich tako prosił:

„Widzicie mię tak małego

„A nie barzo też mocnego:

„Proszę was, to udziałajcie,

„Mniejsze mi brzemię zostawcie".

Rzekli mu: „A więc wybieraj,

„A sobie ciężko nie działaj  ;

„Na twąć to wolą dajemy,

„A co chcesz, toć zostawimy".

Ezop brzemiona oglądał,

Więc kosz z chlebem sobie obrał,

Który był dobrze niemały:

Dwa go na sobie nieść chcieli.

Więc się poczęli uśmiechać,

Za szaleństwo mu posędzać,

Iż, prosząc pierwej lekkiego,

Już chce brzemienia ciężkiego:

„Dopuśćmy mu, kiedy prosi,

„Aleć się potym nanosi:

„Radeliby go potym pozbył,

„Kiedy z nim ujdzie kilko mil".

On więc kosz na się podźwignął

A w drogę przedsię pociągnął;

Daleko inne wybiegał

A tak sobie odpoczywał.

Słudzy sie mu dziwowali

A z niego się naśmiewali:

„Jakości ten dobrze bieży,

„A już swe myto zasłuży!

„A wszakby i osła ściężył,

„Kiedyby go kto nań włożył!

„Dobrzeć się ku robocie wwiązal,

„A to się niemocnym działał"  .

A gdy k jednej górze przyśpiał,

Zjął z siebie kosz i posiedział;

Potym go na się założył,

A przed nimi w gościńcu był.

Oni potym do gościńca

Przyszli przed zachodem słońca;

Którym Ezop chleb rozdawał:

Daleko już lżej w koszu miał.

Tak nazajutrz z koszem proznym

Bieżał naprzód pędem silnym,

Aż go więc nie poznawali

Ci, co nazad zostawali;

A jedno, za nim patrzając,

Pytali tak, rozmawiając:

„Miły bracie, co ty mnisz,

„Naszli  ono jest towarzysz"?

Rzekł drugi: „Co ten udziałał!

„Jako nas chytrze oszukał!

„Wziął brzemię, które ubywa,

„Chleb z kosza gdy nam rozdawa".

W JAKI SPOSÓB WYPIĆ MORZE

Jeden z uczniów gdy ubaczył,

Iże się już Xant uraczył  ,

Spytał: „Mistrzu! Możeli być,

,,By mógł jeden morze wypić"?

Rzekł Xant: „Czemuby nie wypił?

„A i sambych to uczynił"!

On rzekł: „A co mi przepadniesz  ,

„Jeśli tego nie dowiedziesz"?

Xantus na to swój dom sadził  ;

(Pijany go wieczór zdradził);

Iżby zmowa pewna była,

Pierścieniesta założyła  .

A gdy nazajutrz rano wstał,

Swego pierzcienia nie widział:

„Ezopie! Zaliś nie baczył,

„Gdziebych ja swój pierzcień stracił"

„O pierzcieniuć ja nic nie wiem,

„Aleć, Xancie, jednę powiem;

„Dziś oto k temu przyjdziemy,

„Gośćmi w tym domu będziemy".

Rzekł Xant: „Jako to może być?

„Kto mię ma z niego wypędzić"?

Rzekł Ezop: „Alboś zapomniał,

„Coś wczora wieczór ślubował?

„Wszak masz dzisia morze wypić,

„Albo jednak swój dom stracić;

„A takeś tę rzecz upewnił

„I pierzcienieś w niej zastawił".

Xantus, kiedy to usłyszał,

Jest się temu barzo zumiał:

„A jako to — pry — być może,

„Iżby kto mógł wypić morze?

„Temuć dosyć nie udziałam,

„Przetoż rady twojej żądam;

„Poradź mi w tej mej przygodzie,

„Bych nie przyszedł ku tej szkodzie!

„Porusz teraz swej mądrości,

„Abych nie przyszedł ku lekkości,

„Bych albo jednak zwyciężył,

„Albo ślub wniwecz obrócił".

„Xancie! Nie możesz zwyciężyć,

„Ale możesz z tego wyniść;

„Jednęż tę drogę k temu wiem;

„Posłuchajże, żeć ją powiem:

„A gdy sie już ludzie zejdą,

„A tej rzeczy pilni będą,

„Korczak wody z morza nabierz,

„A mówiąc tak, w ręku ji dzierż:

„Wy wszyscy, Samscy mężowie,

„Tak ubodzy, jak panowie!

„Wiem, iż już każdy z was słyszał,

„Com ja uczynić ślubował.

„Dziś sie z tego nie chcę liszyć,

„A gotówem morze wypić;

„Alebych to pierwej rad miał,

„By to mój sąpierz udziałał,

„Które rzeki w morze płyną,

„By obrócił stroną inną,

„By samo morze zostało,

„A w nie nic nie przybywało.

„Podobnejci rzeczy żądam,

„A sprawnie ją otrzymać mam;

„Czego jeśli on dowiedzie,

„Mną się ta rzecz nie rozwiedzie".

Xant rozkazał stół przyprawić,

Jako ku jadłu czyście przykryć,

Siadszy, na sługę zawołał,

By mu czaszę wody podał.

A wstawszy, zasię począł mówić:

„Każcie zmowę jeszcze przeczcić"

Czciono, iż Xantus ślubował,

Iżby sam morze wypić miał.

Xant się do ludzi obrócił,

Rzekąc: „Prawda, żem to mówił;

„Ale pierwej, niźli mam pić,

„Ma to mój sąpierz oprawić:

„Niechaj zawrze rzeczne wchody,

„By nie szło nic w morze wody:

„Jeśliby mi to uczynił,

„Ja  tedy morze będę pił".

Ludzie wszyscy zawołali,

Xantowi się radowali,

Dziwując się jego mądrości,

Iż wyszedł z takiej trudności.

Małe wieszą wielcy złodzieje;

A gdyby sprawnie wiesili,

Małoby panów ostawili.

Koniec wersji demonstracyjnej.

GDY SIĘ MOCNI MNOŻĄ, LUDZI UBOŻĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

O NIEWDZIĘCZNYCH PANOCH

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIELCY ZŁODZIEJE MAŁE WIESZĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZĘŚCI URZĘDNICY SZKODZĄ WSZYSCY 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PANÓW MNÓSTWO CZYNI UBÓSTWO

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WILK WEŁNISTY ZŁODZIEJ ISTY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRACA BOGACTWA CZYNI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PROZNOWANIE W RYCHŁĄ NĘDZĘ PRZYWODZI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PROZNEGO CHLEBA NIE CHOWAĆ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KTO ZŁEMU WYKNIE, CZĘSTO WYKNIE,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W KOZDEJ RZECZY KOŃCA PATRZAJ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PEWNEGO DLA NIEPEWNEGO NIE OPUSZCZAJ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KTÓRZY POZNO RADZĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TRUDNO MĘDRCA OSZUKAĆ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RZĄD NIEWIEŚCI NIE CZYNI CZCI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIEWIEŚCIA ŻAŁOBA TYLKO U POGRZEBU

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KTO MÓWI, CO WIE, SWYCH SIE WIN DOWIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZEKAJ SZCZEŚCIA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZGODNYCH NIKT NIE PRZEŁOMI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POCHLEBNIKOM NIE WIERZYC

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA DARY SIE NIE KWAPIĆ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻWAWI JĘZYK TYLKO MAJĄ

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

O NAŚMIEWCACH

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GŁUPI RAD SIĘ CHEŁPI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KTO MIŁUJE KSIĘGI, NIE MIEWA TESKNOŚCI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DYALOG PALINURA Z CHARONEM

Niedostępny w wersji demonstracyjnej