Tytuł oryginału: All My Rage

Copyright © 2022 by Sabaa Tahir
Copyright © Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2024
Copyright © for the Polish translation by Maciej Potulny, 2024

Redaktor prowadzący: Bogumił Twardowski

Marketing i promocja: Aleksandra Kotlewska

Redakcja: Olga Gorczyca-Popławska

Korekta: Robert Narloch, Iga Wiśniewska

Skład i łamanie: Stanisław Tuchołka | panbook.pl

Projekt okładki oryginalnej: Rodrigo Corral

Adaptacja okładki: Magda Bloch

Niniejsza praca jest dziełem fikcji. Wszelkie nazwy, postaci, miejsca i wydarzenia są wytworem wyobraźni osoby autorskiej. Wszelkie podobieństwo do osób prawdziwych jest całkowicie przypadkowe i niezamierzone.

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

ISBN 978-83-67551-93-9

WE NEED YA
Grupa Wydawnictwa Poznańskiego Sp. z o.o.
ul. Fredry 8, 61-701 Poznań
tel. 61 853-99-10
redakcja@weneedya.pl
marketing@weneedya.pl
www.weneedya.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Dla tych, którzy umieją przetrwać.

Dla tych, którzy nie są do tego zdolni.

Drogi Czytelniku,

uprzedzamy, że w książce znajdują się sceny i opisy, które mogą zostać uznane za drastyczne. Ich spis zamieściliśmy na dole następnej strony.

.

Cały mój gniew porusza następujące kontrowersyjne lub trudne tematy, mogące wywołać u czytelników silny dyskomfort oraz podobne emocje: uzależnienie od narkotyków i alkoholu, przemoc fizyczna, islamofobia, sugestie dotyczące przemocy na tle seksualnym, konflikty z prawem, śmierć.

CZĘŚĆ I

W sztuce tracenia nie jest trudno dojść do wprawy;

tak wiele rzeczy budzi w nas zaraz przeczucie straty,

że kiedy się je traci – nie ma sprawy.

Elizabeth Bishop, Ta jedna sztuka[1]

ROZDZIAŁ 1

Misbah

Czerwiec, wtedy
Lahaur, Pakistan

Chmury nad Lahaur były purpurowe niczym język plotkary. Tego dnia moja matka oznajmiła, że wydaje mnie za mąż.

Kiedy przekazała mi tę wiadomość, wybiegłam na werandę, do ojca, który popijał powoli herbatę z filiżanki i przyglądał się burzowym chmurom zbierającym się nad horyzontem upstrzonym latawcami.

„Zrób coś! – chciałam wykrzyczeć. – Powiedz jej, że jeszcze nie jestem gotowa!”

Zamiast krzyczeć, stanęłam jednak u jego boku i, czując się znowu jak mała dziewczynka, czekałam, aż sam się o mnie zatroszczy. Nie musiałam nic mówić. Ojcu wystarczyło jedno spojrzenie i już wszystko wiedział.

– Rozchmurz się, motylku. – Zwrócił ku mnie oczy, brązowe jak skrzydła ciem, i poklepał mnie po ramieniu. – Jesteś silna jak ja. Będziesz wiedziała, jak obrócić tę sytuację na swoją korzyść. A przy okazji uwolnisz się spod wpływu matki.

Uśmiechnął się, choć to tylko w pewnym stopniu był żart.

Kilka minut później monsunowa ulewa spadła na Lahaur, przepędzając pod dachy rozwrzeszczane kurczaki oraz dzieci i zalewając wodą cementową podłogę naszego domu. Mimo to przyłożyłam w modlitwie czoło do ziemi.

„Niech mój przyszły mąż będzie łagodny – prosiłam w myślach, wspominając sińce na ciele mojej kuzynki Amny, która wbrew woli rodziców poślubiła jasnowłosego biznesmena z Anglii. – Niech będzie dobrym człowiekiem”.

Ukończyłam osiemnaście lat. Dławił mnie strach. Powinnam była modlić się raczej o męża, który mnie nie zawiedzie.

ROZDZIAŁ 2

Sal

Luty, teraz
Juniper, Kalifornia

Jest 6.37 rano, a mój ojciec stara się ukryć przede mną, jak bardzo alkohol szumi mu w głowie.

– Sal? Słyszysz, co do ciebie mówię?

Nazywa mnie Salem, a nie Saladynem, żebym nie dosłyszał, jak bełkotliwie wymawia słowa. Ściska kierownicę naszej hondy civic tak mocno, jakby się bał, że ta capnie jego portfel i z nim czmychnie.

W atramentowej czerni poranka nie widzę oczu abu, jedynie jego okulary. Czerwone światła samochodów podwożących uczniów do szkoły odbijają się w grubych prostokątnych szkłach. Abu nosi je od tylu lat, że zdążyły nabrać hipsterskiego charakteru. Wichura kołysze samochodem – to jeden z wiatrów typowych na pustyni Mojave, które wyjąc, wdzierają się pod skórę i wypełniają wszystkie zakamarki ciała. Otulam się szczelniej polarem, a mój oddech tworzy obłoczki.

– Stawię się tam – mówi abu. – Spokojna głowa. Okej, Sal?

W jego ustach to przezwisko brzmi sztucznie. Tak, jakby używając go, starał się mnie przekonać, że jest moim kumplem, a nie przegrywem pod maską ojca.

Gdyby była z nami ama, odkaszlnęłaby i powiedziała wyraźnie: „Saladyn”, by za pomocą starannej wymowy przypomnieć, że dała mi imię upamiętniające słynnego przywódcę muzułmanów i powinniśmy zawsze o tym pamiętać.

– Na ostatnie spotkanie też obiecywałeś się stawić – mówię do abu.

– Wczoraj wieczorem doktor Rothman dzwonił do mnie, żeby się upewnić, czy przyjdę – odpowiada. – Ale ty nie musisz tam iść, jeśli masz coś w planach... kółko dziennikarskie czy trening.

– Sezon piłkarski się skończył. A z gazety odszedłem w ubiegłym semestrze. Pójdę na spotkanie. Ama w ogóle o siebie nie dba i ktoś musi o tym powiedzieć doktorowi Rothmanowi... najlepiej w zrozumiałych, wyraźnych zdaniach.

Widzę, że moje słowa ranią go niczym drobne ostre kamienie.

Parkuje przy krawężniku przed szkołą Juniper High. W cieniach pod budynkiem C materializuje się grzywa utlenionych włosów ledwie wystająca nad parką. Ashlee. Mija swobodnym krokiem maszt i przepycha się przez tłum uczniów w kierunku naszej hondy. Jej blade, mocno odsłonięte nogi zdają się zuchwałym wyzwaniem dla temperatury, która spadła poniżej minus pięciu stopni.

Ponadto rozpraszają uwagę.

Ashlee jest już tak blisko, że widzę purpurowy lakier na jej paznokciach. Abu jeszcze jej nie zauważył. Ani on, ani ama nigdy nie powiedzieli wprost, że nie mogę spotykać się z dziewczynami. Ale tak jak żyrafy od urodzenia umieją biegać, tak samo ja przyszedłem na świat z wrodzoną świadomością, że chodzenie z kimkolwiek, dopóki mieszkam pod jednym dachem z rodzicami, jest verboten.

Abu naciska palcami powieki. Jego okulary wyżłobiły lśniący, czerwony rowek w nasadzie nosa. Przespał w nich całą noc na rozkładanym fotelu. Ama była zbyt zmęczona, żeby zwrócić na to uwagę.

A może nie chciała tego zauważyć.

– Puttar[2]... – Synu.

Ashlee puka w szybę. Jej parka jest rozpięta na tyle, że widać pod nią skąpy T-shirt z nadrukiem „Witamy na Tatooine”. Na pewno nie chroni jej przed zimnem.

Jeszcze przed dwoma laty abu na ten widok uniósłby ze zdziwienia brwi aż po linię włosów. Zapytałby: „Kto to, puttar?”. Jego milczenie jest jednak brutalniejsze, jakby w mojej głowie rozległ się brzęk tłuczonego szkła.

– Jak dotrzesz do szpitala? – pyta abu. – Mam cię odebrać?

– To ama musi tam dotrzeć. Zawieź ją – odpowiadam. – Ja jakoś sobie poradzę.

– Dobrze, ale wyślij mi SMS-a, jeśli...

– Moja komórka nie działa.

„Bo wiesz, abu, trzeba by zapłacić rachunki u operatora”. To jego jedyne zadanie, a i tak nie umie tego dopilnować. Zwykle to ama siedzi zgarbiona nad stertą rachunków i wydzwania do dostawcy energii, szpitala albo kablówki z pytaniami, czy możemy uregulować należności w ratach. A potem mamrocze pod nosem „ullu ke patay – sowie syny”, kiedy jej odmawiają.

Pochylam się do niego, pociągam dyskretnie nosem i niemal mnie zatyka. Śmierdzi tak, jakby wziął kąpiel w Old Crow, a potem jeszcze spryskał się nim po goleniu.

– Spotkamy się o trzeciej – proponuję. – Weź prysznic, zanim ama się zbudzi. Czuć cię na odległość.

Żaden z nas nie dodaje, że to nie ma znaczenia. Że nawet jeśli ama poczuje odór alkoholu, nie piśnie o tym ani słowem. Nie daję abu czasu na odpowiedź – wysiadam i podnoszę z siedzenia wyświechtany dziennik, który wypadł mi z kieszeni. Trzaskam drzwiami, a oczy łzawią mi od zimna.

Ashlee wtula się pod moje ramię. „Wdech, pięć sekund. Wydech, siedem sekund”. Nawet jeżeli poczuła, jak stężały mi mięśnie, nie daje tego po sobie poznać.

– Ogrzej mnie.

Kiedy przyciąga mnie do pocałunku, moje nozdrza wypełnia popiół jej porannego papierosa. „Wdech, pięć sekund. Wydech, siedem sekund”. Trąbią klaksony samochodów. Z niewielkiej odległości dobiega odgłos trzaśnięcia drzwiami i przez chwilę łudzę się, że to abu. Zdaje mi się, że zaraz poczuję moc jego dezaprobaty. „Miej trochę tamiz, puttar”. Słyszę w myślach te słowa. Pragnę ich.

Jednak kiedy odsuwam się od Ashlee, widzę, że kierunkowskaz hondy miga i samochód włącza się w strumień pojazdów.

Gdyby zamiast Ashlee stała koło mnie Noor, zerknęłaby na mnie z ukosa i podała mi swój telefon. „Nie każdy może się cieszyć, że w ogóle ma tatę, głupolu. Połknij gorzką pigułkę, mniam, mniam, i do niego zadzwoń”.

No, ale jej tu nie ma. Od kilku miesięcy nie zamieniłem z Noor ani słowa.

Prowadząc mnie w stronę kampusu, Ashlee sypie historiami o swojej dwuletniej córce, Kayi. Jej słowa zlewają się ze sobą, a oczy stają się szkliste, zupełnie jak u abu pod koniec długiego dnia.

Wysuwam się z jej uścisku. Poznałem Ashlee w trzeciej klasie, kiedy ama zachorowała, a ja opuściłem większość najważniejszych lekcji, które miały mnie przygotować do studiów. Ubiegłej jesieni, po kłótni z Noor, dużo czasu spędzałem samotnie. Mógłbym się spotykać z chłopakami z drużyny piłkarskiej, ale przeszkadzało mi, jak wielu z nich używa słów w rodzaju: „turban”, „suka” albo „ciapaty”.

Ashlee dopiero co zerwała z dziewczyną i zaczęła przychodzić na mecze, po których czekała na mnie w swoim czarnym mustangu z maską pomalowaną farbą podkładową. Gadaliśmy o tym i owym. Pewnego dnia, ku mojemu zaskoczeniu, zaprosiła mnie na randkę.

Wiedziałem, że to się skończy katastrofą. Ale tę katastrofę przynajmniej miałem sam sobie zgotować.

Nazywa mnie swoim chłopakiem, chociaż spotykamy się ledwie od dwóch miesięcy. Upłynęły trzy tygodnie, zanim w ogóle zebrałem się na odwagę, żeby ją pocałować. Ale kiedy nie jest na haju, mamy się z czego pośmiać i rozmawiamy o Gwiezdnych wojnach, o komiksach z serii Saga albo o serialu Korona przeznaczenia, który oboje uwielbiamy. Nie zadręczam się wtedy tak bardzo myślami, w których jest ama. Ani tymi o motelu. Ani o Noor.

– Malik! – Dyrektor szkoły, Ernst, człowiek o wyglądzie kręgla z nosem jak obtłuczona oberżyna, wyłania się nagle z hordy uczniów zmierzających do klas.

Za Ernstem stoi ochroniarz Derek Higgins vel Darth Derek, nazywany tak dlatego, że jest męczącym pajacem, który przemierza korytarze Juniper High jak pokład prywatnego gwiezdnego niszczyciela.

Ashlee udaje się umknąć przed groźnym spojrzeniem Ernsta, ale jeśli chodzi o mnie, to wkurzyłem go już drugi raz w tym tygodniu, więc jego kościsty palec wbija się w moją pierś.

– Opuściłeś kilka lekcji. Koniec tego. Jeśli się spóźnisz, zostaniesz w szkole po godzinach. To pierwsze i ostatnie ostrzeżenie.

Ciśnie mi się na usta: „Nie dotykaj mnie!”. To jednak zachęciłoby do interwencji Dartha Dereka, a nie uśmiecha mi się dostać pałą w dziób.

Ernst idzie dalej, a Ashlee znowu do mnie podchodzi. Wsuwam dłonie do kieszeni bluzy z kapturem, ucisk w piersi słabnie pod wpływem kontaktu ciała z miękką bawełną. Później to opiszę. Próbuję sobie wyobrazić trzask, który wyda mój dziennik podczas otwierania, i równomierne, przewidywalne stuknięcia długopisu o kartkę.

– Nie patrz tak – mówi Ashlee.

– Czyli jak?

– Tak, jakbyś chciał być gdziekolwiek, tylko nie tu.

Odpowiedź wprost na ten zarzut byłaby kłamstwem, więc decyduję się na unik.

– Sorry, muszę... mm, iść do łazienki – wymawiam się. – Do zobaczenia później.

– Poczekam na ciebie.

– Nie, idź na lekcję. – Już się pospiesznie oddalam. – Nie chcę, żebyś miała przeze mnie kłopoty u Ernsta.

Juniper High jest molochem, ale w niczym nie przypomina wymuskanych szkół średnich z telewizji. To po prostu kilka podłużnych budynków z pustaków, z drzwiami na obu końcach, przedzielonych pasami gołej ziemi. Sala gimnastyczna wygląda jak hangar lotniczy. Wszystko jest utrzymane w przykurzonym białym kolorze, porysowanym ziarnami piasku. Jedyny zielony akcent stanowią nasza szkolna maskotka – pokraczna kukawka kalifornijska namalowana przy sekretariacie – i ściany łazienek, które zdaniem Noor właściwie mają barwę gęsiej kupy.

Łazienka jest pusta, ale i tak zamykam się w kabinie. Ciekawe, czy każdy chłopak, który chodzi z dziewczyną, prędzej czy później chowa się przed nią w kiblu?

Gdybym chodził z Noor, a nie z Ashlee, już siedziałbym na lekcji angielskiego, bo Noor ma hopla na punkcie punktualności.

Słyszę skrobanie podeszew na brudnych kafelkach podłogi. Ktoś wchodzi do łazienki. Widzę przez szczelinę przy drzwiach kabiny, że to Atticus, chłopak Jamie Jensen. Jego główne zamiłowania to piłka nożna, biali raperzy i bezpretensjonalny rasizm.

– Potrzebne mi dziesięć – mówi Atticus. – Ale mam tylko sto dolców.

W polu widzenia pojawia się tyczkowata postać – Art Britman, wysoki i blady jak Atticus, ale zapadnięty wskutek palenia zbyt dużej ilości podrzędnego zioła. Jak zwykle ma na sobie koszulę w czerwoną kratę i czarne buty robocze.

Znam Arta jeszcze z przedszkola. Zadaje się z białymi nacjonalistami, ale umie się z każdym dogadać. Pewnie dlatego, że dostarcza narkotyki większości uczniów Juniper High.

– Stówę kosztuje piątka. Nie dziesięć. – Uśmiech Arta daje się słyszeć nawet w jego głosie, bo on naprawdę jest najsympatyczniejszym dilerem na świecie. – Dam ci tyle, na ile cię stać, Atty!

– Daj spokój, Art...

– Bracie, ja też muszę jeść.

Art gmera w kieszeni i wyciąga woreczek drobnych białych tabletek. Trzyma je tuż poza zasięgiem ręki Atticusa. Sto dolców? Za coś takiego? Nic dziwnego, że Artowi uśmiech nigdy nie znika z twarzy.

Atticus przeklina i podaje mu kasę. Kilka sekund później w łazience nie ma już śladu po nim i po pigułkach.

Art obraca się do mojej kabiny.

– Kto się tam zasiedział? Ofiara sraczki czy szpieg?

– To ja, Art. Sal.

Jak na gościa, który chwyta się każdego nielegalnego zajęcia, Art jest zadziwiająco nieostrożny.

– Sal! – wykrzykuje. – Ukrywasz się przed Ashlee? – Jego śmiech odbija się echem, a ja robię kwaśną minę. – Już poszła, możesz wyjść.

Zastanawiam się, czy nie lepiej to przemilczeć. Bądź co bądź, kiedy człowiek rzuca kotwicę w kiblu, niegrzecznie jest wciągać go w pogawędki. Wszyscy to wiedzą.

Widocznie jednak nie Art. Wychodzę z kwaśnym uśmiechem, żeby umyć ręce.

– Spoko jest, człowieku? – Art poprawia czapkę, przeglądając się w lustrze. Kosmyki jego jasnych włosów wystają spod włóczki niczym pnącza jakiejś kapryśnej rośliny. – Ashlee powiedziała mi, że twoja mama znalazła się po uszy w gównie.

Ashlee jest kuzynką Arta. I chociaż oboje są biali – a ja głupio sądziłem, że biali ludzie nie utrzymują kontaktów z dalszą rodziną – trzymają ze sobą sztamę. Silniejszą niż sam mam z moim kuzynem, który mieszka w Los Angeles i przy byle okazji wygłasza komentarze w rodzaju tego, że wszyscy bezdomni powinni postarać się o pracę. Zwykle robi to, popijając pellegrino z ceramicznego kubeczka zamówionego pod wpływem reklamy na Pixtagramie, która przekonała go, że dzięki temu uratuje delfiny.

– Tak – odpowiadam Artowi. – Mama nie czuje się najlepiej.

– Rak to chujowa sprawa.

Ona nie choruje na raka.

– Kiedy zachorowała moja babcia Ethel, to był szok – ciągnie dalej Art. – Jednego dnia nic jej nie dolegało, a następnego już wyglądała jak truposz. Myślałem, że wykituje. Teraz jednak trzyma się nieźle. Ciągle dostaje recepty na środki przeciwbólowe, ale nigdy ich nie łyka, więc dobrze na tym wyszedłem. – Śmiech Arta odbija się echem od ścian. – A ty niczego nie potrzebujesz? Bo dla starego kumpla mógłbym opuścić cenę.

– Nie potrzebuję.

Nawet mnie to nie kusi. Jeden lump w naszym domu w zupełności wystarczy.

Wychodzę czym prędzej, bo brzęczy dzwonek na lekcję. Pozbawione trawy boisko opróżnia się szybciej niż zlew po wyjęciu korka. Kiedy skręcam do skrzydła z klasą do angielskiego, Noor niemal wpada na mnie z naprzeciwka.

Słońce odbija się od szyb w oknach, rzucając kolorowe refleksy na jej warkocze. Przypominają mi się fotografie, którymi obwiesiła ściany swojego pokoju w domu jej pochrzanionego wujka. Zrobiono je olbrzymim teleskopem kosmicznym, o którym pewnego razu mi opowiadała. Właśnie tak wyglądają jej włosy – usiane czarno-czerwono-złotymi plamami, jądro wszechświata podświetlone od wewnątrz. Noor idzie ze zwieszoną głową i mnie nie dostrzega. Jej uwagę bez reszty zajmuje wyścig z dzwonkiem.

Docieramy jednocześnie pod drzwi klasy pani Michaels. Noor wygląda nieco inaczej niż zwykle. Dopiero po chwili orientuję się, że zrobiła makijaż. Zdejmuje słuchawki ukryte pod kapturem i dochodzi z nich cichutka melodia piosenki. Poznaję ją, bo ama uwielbia ten kawałek.

The Wanderer Johnny’ego Casha z U2.

– Hej – mówię.

Noor wita mnie skinieniem w taki sposób, w jaki witasz kogoś, z kim przestałeś się widywać, bo masz na głowie kupę własnych problemów. A potem pospiesznie wchodzi do klasy – rozmyta smuga, w której daje się wyodrębnić bransoletki z koralików, ciemne jeansy i zapach taniego, wysuszającego skórę mydła, sprzedawanego przez jej wujka w należącym do niego sklepie z alkoholem.

Przez chwilę unosi się między nami widmo tamtej awantury, widzę zjawy nas sprzed pół roku, kiedy staliśmy naprzeciw siebie na kempingu w Veil Meadows. Noor wyznała mi, że się we mnie zakochała. Pocałowała mnie.

Ja zaś ją odepchnąłem i powiedziałem, że nie odwzajemniam jej uczuć. Wyrzuciłem z siebie wszystkie krzywdzące słowa, które przyszły mi do głowy, bo jej pocałunek był niczym ostrze, które coś we mnie rozcięło.

Patrzyła na mnie tak, jakbym nagle zmienił się we wściekłego krakena. Trzymała w dłoniach sosnową szyszkę. Spodziewałem się, że mnie nią dźgnie.

Drzwi zatrzaskują się za nią, wyciągam więc rękę do klamki, żeby też wejść do klasy. W ostatniej chwili się rozmyślam. Dźwięczy dzwonek. Wskazówki zegara na korytarzu za moimi plecami mozolnie idą naprzód, a każde tyknięcie zdaje się głośne, jakby ktoś upuszczał sztangi na podłogę. Upływa minuta. Czytam wciąż od początku ogłoszenie na drzwiach zachęcające do udziału w konkursie literackim, do którego namawia mnie od jakiegoś czasu pani Michaels.

Od pięciu miesięcy chodzę co dzień na jej zajęcia z angielskiego dla zaawansowanych, jednak dzisiaj nie mogę się na to zdobyć. Nie będę w stanie siedzieć w tej samej klasie z Noor, wiedząc, że ona już nigdy nie wykpi moich skarpetek w lamy, nie skopie mi tyłka w Night Ops 4 ani nie przyjdzie w sobotę rano na paraty ze mną i ama.

Próbuję sobie przypomnieć uśmiech ama z czasów, kiedy jeszcze była zdrowa i przyjeżdżała po mnie po lekcjach. Rozpromieniała się i pytała, jak mi poszło, jakbym co najmniej zdobył Mount Everest, a nie ledwie przetrwał kolejny dzień w szkole.

„Mera puttar, ander dźa – ponagliłaby mnie teraz. – No, wejdź, synku”. Gdy jednak z westchnieniem znowu sięgam do drzwi, koścista dłoń zaciska się na moim barku.

– Malik! – Puszczam klamkę. Bladozielone oczy Ernsta przewiercają mnie, dają odpór moim nerwom, a może wręcz przeciwnie, podpuszczają, żebym dał im upust? – Co ci mówiłem o spóźnianiu się na lekcje?

– Puść! – Wyrywam się z jego uścisku. „Zamknij się, nie przeginaj, Saladyn”. – Nie dotykaj mnie!

Czekam na jego wybuch. Czekam, aż znowu spróbuje mnie dotknąć. Zawiesi mnie. Wezwie Dartha Dereka. On tymczasem cofa się i potrząsa głową jak pan niezadowolony z niesubordynacji niegrzecznego psa, który szarpnął się na smyczy.

– Zła odpowiedź – mówi. – Uprzedzałem, że to było pierwsze i ostatnie ostrzeżenie. Zostaniesz po lekcjach. Mój gabinet. Piętnasta.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

PRZYPISY

[1] Elizabeth Bishop, Ta jedna sztuka, [w:] 33 wiersze, przeł. Stanisław Barańczak, Znak, Kraków 1995. Fragmenty rozpoczynające kolejne części książki pochodzą z tego samego utworu.

[2] Zarówno tutaj, jak i dalej zastosowano zapis na podstawie odsłuchu z Google Translate.